Kolaylaştırılmış Birleşme 8 Ağustos 2016
Birleşme, iki veya daha fazla ticaret şirketinin birbiriyle birleşerek yeni bir ticaret şirketi kurmalarından veya bir yahut daha fazla ticaret şirketinin mevcut diğer bir ticaret şirketine katılması olarak tanımlanabilir. Türk Ticaret Kanunu’nda birleşme, devrolunan şirketin malvarlığı karşılığında, bir değişim oranına göre devralan şirketin paylarının, devrolunan şirketin ortaklarınca kendiliğinden iktisap edilmesiyle gerçekleşeceği olarak tanımlanmış, birleşmeye ilişkin hükümler madde 136 ve devamında düzenlenmiştir.
Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenen birleşme hükümlerinde yer verilen hazırlanması gereken evraklar ve süreçler dikkate alındığında birleşme sürecinin uzun ve meşakkatli bir süreç olduğu söylenebilir. Burada amaç devrolunan şirketin hissedarlarının özellikle alacaklıların hak kaybına uğramasının önüne geçmektir.
Kanun koyucu alacaklıların haklarını korumak amacıyla bu süreçte dikkat edilmesi gereken hususları ve mutlak suretle hazırlanması gereken evrakları düzenlerken, alacaklıların hak kaybına uğramayacağı durumlarda devralan ve devrolunan şirket açısından kolaylıklar getirmiş ve Türk Ticaret Kanunu’nda kolaylaştırılmış birleşme hükümlerini düzenlemiştir. TTK’nın 155 ve 156 maddelerinde sermaye şirketlerinin kolaylaştırılmış şekilde birleşmesinin uygulama alanı ve sağladığı kolaylıklar düzenlenmiştir.
Sermaye şirketlerinin kolaylaştırılmış şekilde birleşmesi için öngörülen şartlar
Sermaye şirketlerinin kolaylaştırılmış şekilde birleşmesi için öngörülen durumlar madde 155’te düzenlenmiştir. Burada dikkat edilmesi gereken esaslı husus, kolaylaştırılmış birleşmenin sadece sermaye şirketlerine uygulanmasıdır. Kolaylaştırılmış birleşme TTK 155 kapsamında ancak iki durumda söz konusu olmaktadır. Buna göre; devralan sermaye şirketi, devrolunan sermaye şirketinin oy hakkı veren bütün paylarına veya oy hakkı veren paylarının en az yüzde doksanına sahip olması gerekmektedir.
Devralan sermaye şirketinin devrolunan sermaye şirketinin bütün oy hakkı veren paylarına sahip olması durumu iki kardeş sermaye şirketinin birleşmesi durumunda da söz konusudur. Örneğin; birleşen A limited ile B limited şirketinin oy hakkı veren bütün paylarına C anonim şirketi ve gerçek kişi D sahipse, A ve B şirketleri kardeş şirketler olup aynı hâkimiyet altında bulunan şirketlerdir. Kanun koyucu kardeş şirketler için de kolaylaştırılmış birleşmeyi uygun bulmuştur. Aynı şekilde, birleşen sermaye şirketlerinin oy hakkı veren paylarının yüzde yüzü bir şirkete, bir gerçek kişiye veya miras şirketi, adi şirket gibi kişi gruplarına ait olabilir.
TTK madde 156 kapsamında sermaye şirketlerinin birleşmesine getirilen kolaylıklar
Birleşme sürecinde mutlak suretle hazırlanması gereken evraklar TTK madde 144 ve devamı hükümlerinde düzenlenmiştir. Kolaylaştırılmış birleşme de ise devralan ve devrolunan şirket mutlak suretle hazırlanması gereken evrakların ve gerçekleştirilmesi gereken süreçlerin bazılarından muaf tutulmuşlardır. Birleşme katılan şirketlerin hangi hususlardan muaf tutulacakları devralan sermaye şirketinin devrolunan sermaye şirketinin oy hakkı veren bütün paylarına sahip olmasına veya oy hakkı veren paylarının en az yüzde doksanına sahip olmasına göre farklılık arz etmektedir.
Devralan sermaye şirketi devrolunan sermaye şirketinin oy hakkı veren bütün paylarına sahip olması durumunda sağlanacak olan kolaylıklar TTK madde 156/1’de düzenlenmiştir. Buna göre, birleşme sözleşmesinde, sözleşmenin içeriğinde bulunması gerekenleri düzenleyen 146 ıncı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (f) ile (i) bentlerinde gösterilmiş kayıtlara yer verilmesi birleşme sözleşmesinin geçerliliği için yeterlidir. Buna göre; birleşmeye katılan şirketlerin ticaret unvanlarının, hukuki türlerinin, merkezlerinin; yeni kuruluş yolu ile birleşme hâlinde, yeni şirketin türünün, ticaret unvanının ve merkezinin, gereğinde 141 inci madde uyarınca ayrılma akçesinin, gereğinde sınırsız sorumlu ortakların isimlerinin birleşme sözleşmesinde bulunması yeterlidir. Bunun yanında bu şirketlerin birleşme raporu düzenleme ve inceleme hakkı sağlama yükümlülükleri olmadığı gibi birleşme sözleşmesini genel kurul onayına sunmayabilirler.
Devralan sermaye şirketinin devrolunan sermaye şirketinin oy hakkı veren paylarının en az yüzde doksanına sahip olması durumunda, birleşme sözleşmesinde, 147 inci maddenin ikinci fıkrasının (a), (b) ve (f) ile (i) bentlerinde gösterilmiş kayıtlara yer verirler. Buna göre; madde 146’daki birleşme sözleşmesinde yer alması gereken hususlara birleşmenin amacı ve sonuçlarının, gereğinde devralan şirket tarafından yapılacak artırımın miktarının ve birleşmenin, birleşmeye katılan şirketlerin işçileri üzerindeki etkilerinin ile mümkünse bir sosyal planın içeriğinin eklenmesi gerekir. Birleşmeye katılan şirketlerin ayıca birleşme raporu düzenleme yükümlülüğü yoktur ve birleşme sözleşmesini genel kurul onayına sunmayabilirler. Ancak madde 156/1’den birleşmeye katılan sermaye şirketlerinin farklı olarak inceleme hakkı sağlama yükümlüğü devam etmektedir.
Sonuç
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile ticaret hukukumuzda yer almaya başlayan kolaylaştırılmış birleşme, gerekli koşulları sağlayan sermaye şirketlerine getirdiği kolaylıklarla birleşme usulünü kayda değer şekilde kısaltmakta ve yapılması gerekli düzenlemelerin içeriğini yalınlaştırmaktadır.
For English Version
