Bitcoin ve Diğer Sanal Para Birimlerine Uygulanacak Hukuki Rejim 20 Kasım 2017
Son yıllarda popülerliği oldukça artan Bitcoin, 2008 yılında Satoshi Nakamoto tarafından icat edilen, fiziki bir karşılığı bulunmayan ve hiçbir ülkenin veya merkez bankasının kontrolünde olmayan sanal para birimidir. Temelde bir yazılım olan Bitcoin, A kişisinden B kişisine dijital para transferi sağlamaktadır ve bunun için merkezi bir koordinasyona ihtiyaç duymadan iki veya daha fazla bilgisayar arasında veri paylaşmak için kullanılan bir ağ protokolü olan Peer to Peer (“P2P”) ağ protokolünü kullanır. Dolayısıyla P2P ağ protokolünün kullanılması sebebiyle, Bitcoin’in kullanılması sırasında aracılara ihtiyaç duyulmamaktadır.
Bitcoin, herhangi bir merkezi kuruluş tarafından yönetilmediğinden teknik olarak herkes Bitcoin madenciliği yaparak Bitcoin kazanabilmektedir. Bitcoin madenciliği, buna özel olarak geliştirilen ve bilgisayar işlemcisinin Bitcoin algoritmasında yer alan belirli sonuçları elde edebilmesi için işlem yapmasını sağlayan ücretsiz bir yazılım kullanılarak yapılır. Yapılan işlemlerin hızı, doğru sonuçları bulma ihtimali ile doğru orantılıdır. Dolayısıyla Bitcoin madenciliği yapabilmek için yüksek işlem gücü gerekir. Bulunan her doğru sonuç bir “blok” oluşturulur ve bu blok blok zincirine (Blockchain) eklenir. Zincire eklenen her bir blok için program belli bir miktar bitcoin verir. Bu ödül ilk başta 50 Bitcoin iken, 2014’te 25 Bitcoin’e düşmüştür ve günümüzde de 12,5 Bitcoin’e kadar inmiştir. Bunun nedeni üretilebilecek Bitcoin sayısının 21 milyon adetle sınırlandırılmış olmasından kaynaklanmaktadır. Üretim hızını kontrol edebilmek için Bitcoin çıkarma hızını belirleyen “zorluk seviyesi” belirli protokoller çerçevesinde sürekli olarak ayarlanmaktadır. Bir başka deyişle, Bitcoin kazanıldıkça yeni Bitcoinlerin bulunması zorlaşmaktadır.
Toplamda 21 milyon adet üretilebilecek olan Bitcoin’in 2140 yılına kadar madencilik programı kullanılarak kazanılabileceği öngörülmekle birlikte, mevcut durumda yaklaşık 17 milyon adet Bitcoin üretilmiş olması sebebiyle, Bitcoin üretimi gitgide zorlaşmaktadır. Zira, ilk başta masaüstü bilgisayarlarla bile madencilik yapılabiliyorken günümüzde Bitcoin Madenciliği için özel üretilmiş donanımlar kullanılması gerekmektedir.
Merkezi bir yönetim veya merkez bankası tarafından kontrol edilmemesi, çok küçük hacimlere sığdırılabiliyor ve taşınabiliyor olması, Bitcoin transferinin aracısız yapılması ve yapılan her işlemin Blockchain teknolojisi ile kayıt altına alınıyor olması Bitcoin’in sağladığı avantajların en önemlileridir ve bu nedenle toplumsal farkındalığın artmasıyla birlikte Bitcoin giderek yaygınlaşmaktadır. Bununla birlikte Bitcoin içinde belirli riskleri de barındırmaktadır. Zira, Bitcoin’in değeri tamamen spekülatiftir ve sınırlı arz nedeniyle deflasyonist niteliktedir. Sanal cüzdanda tutulduğundan cüzdanın kontrolü için kullanılan şifrenin kaybedilmesi durumunda cüzdanın geri getirilmesi mümkün değildir. Bundan başka, hiçbir ülke veya merkezin kontrolünde olmadığından sanal cüzdanın hacklenmesi halinde kayıpların tazmin edilebilmesi için başvurulacak herhangi bir kurum veya merkez yoktur. Devamla, Bitcoin’e ilişkin ulusal veya uluslararası herhangi düzenleyici bir mevzuat bulunmaması, Bitcoin’in hukuki niteliğinde belirsizliğe sebep olmakta ve her ne kadar gün geçtikçe yaygınlaşıyor olsa da, hukuki koruma anlamında belirsizlik Bitcoin’e toplumsal güven sağlanması noktasındaki en büyük engeli teşkil etmektedir. Bu anlamda, gerek kullanıcıların gerek madenci veya yatırım yapmak suretiyle madencilere maddi destek olan kişilerin hukuken korunabilmesi adına, bu kişiler arasındaki ilişkilerin mevcut özel hukuk hükümleri çerçevesinde sözleşmesel olarak düzenlenmesi gerekmektedir.
Bitcoin oldukça teknik bir konu olduğundan ve henüz mevzuatımızda düzenlenmediğinden çok bilinmeyenli bir denkleme benzetilebilir. Bu nedenle konunun uzmanlarından danışmanlık hizmeti alınmadan Bitcoin yatırımının yapılması dolandırıcılıktan veya benzeri suçlardan zarar görülmesine neden olabilir. Bu anlamda, herhangi hukuki veya cezai bir sorumlulukla karşılaşılmaması için bu konuda uzman ekibe sahip Büromuz, Bitcoin üretimi ve kullanımı noktasında faaliyette bulunan gerek gerçek gerek tüzel kişilere gerekli hukuki desteği sağlamaktadır.
For English Version
http://www.kasaroglu.av.tr/en/legal-regime-which-applies-to-Bitcoin-and-other-virtual-currencies
