Türkiye’de Yerleşik Kişilerin Dövizle Sözleşme Yapması Yasağına İlişkin Düzenleme 21 Eylül 2018
13 Eylül 2018 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 85 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda (“32 Sayılı Karar”) Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanı Kararı (“85 Sayılı Karar”) Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında yapacakları sözleşmelere yönelik birtakım önemli düzenlemeler getirmiştir. 85 Sayılı Karar uyarınca, Türkiye’de yerleşik kişiler arasında akdedilen, aşağıda ayrıca açıklanan sözleşmelerde yer alan sözleşme bedelleri ile sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin Türk Lirası (“TL”) üzerinden yapılması zorunlu hale gelmiştir. Dolayısıyla, 13 Eylül 2018 tarihinden itibaren bahsi geçen sözleşme bedellerinin döviz cinsinden ya da dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayacaktır.
85 Sayılı Karar’ın yürürlüğe girdiği 13 Eylül 2018 tarihinden itibaren Türkiye’de yerleşik kişiler arasında yapılacak yukarıda belirtilen tüm sözleşme bedellerinin TL olarak belirlenmesi gerekirken, halihazırda yürürlükte olan sözleşmelerde yer alan döviz cinsinden bedellerin 13 Eylül 2018 tarihinden itibaren 30 gün içerisinde yeniden belirlenmesi gerekmektedir.
Mevcut sözleşmelerde yer alan döviz cinsinden ya da dövize endeksli olarak belirlenmiş tutarların hangi kurdan TL cinsine çevirleceği konusunda bir düzenlemeye yer verilmemiş, söz konusu bedellerin belirlenmesi sözleşme serbestisi kapsamında taraf iradelerine bırakılmıştır. Bu noktada, söz konusu yasağın yalnızca sözleşme yapıldığı tarihte sözleşme taraflarının Türkiye’de yerleşik olduğu hallerde uygulanacağını belirtmek gerekir. Öte yandan, Türkiye’de yerleşik kişiler terimi yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişiler tarafından Türkiye’de kurulan şirketleri de kapsamaktadır. Dolayısıyla, yabancı gerçek veya tüzel kişiler tarafından Türkiye’de kurulan şirketlerin de Türkiye’de yerleşik diğer kişiler ile yaptıkları sözleşmelerde sözleşme bedelleri ile sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden belirlemeleri mümkün değildir.
Yeni düzenlemeye göre kısıtlama getirilen sözleşmeler şu şekilde belirlenmiştir:
- Menkul ve gayrimenkul alım satım sözleşmeleri,
- Taşıt dahil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama sözleşmeleri,
- Finansal kiralama ve leasing sözleşmeleri,
- İş, hizmet ve eser sözleşmeleri
Öte yandan, 85 Sayılı Karar ile, yeni yapılacak veya mevcut akdedilmiş sözleşmelerle ile ilgili olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı’na (“Bakanlık”) istisna belirleme yetkisi tanınmıştır. Bakanlık tarafından 17.09.2018 tarihinde websitesi üzerinden yapılan açıklama ile 32 Sayılı Karar’da yer alan düzenlemeler uyarınca herhangi bir kısıtlamaya tabi tutulmaksızın döviz kredisi kullanabilen ve dolayısıyla döviz cinsinden yükümlülük altına giren Türkiye’de yerleşik kişilerin yaptığı sözleşmelerin istisna tutulacağı belirtilmiş; söz konusu düzenlemeye ilişkin kapsamın ekonomik faaliyeti sıkıntıya sokmayacak şekilde en kısa sürede belirleneceği açıklanmıştır.
Konuya ilişkin olarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca Tebliğ yayımlanması beklenmektedir.
For English Version
