ÜLKEMİZDE YAPILAN YATIRIMLARDA TEMEL DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI 4 Ocak 2021

Ülkemizde yapılan yatırımların belirli kriterleri sağlanması durumunda, söz konusu yatırımların teşvik edilmesi amacıyla birtakım devlet yardımları sağlanmaktadır. Devlet yardım ve teşviklerin kapsamı ise temel olarak 2012/3305 Sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ve 2012/1 Sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ çerçevesinde çizilmektedir.

Bu yardımların amacı, cari açığın ve ithalatın azaltılması, teknolojik dönüşümü sağlayacak yatırımların desteklenmesi, az gelişmiş bölgelere sağlanan yatırımlarım desteklenmesi, bölgesel gelişmişlik farklılıklarının azaltılmasıdır.

Belirtilen mevzuatlar kapsamında, ülkemizde yapılacak yatırımlarda uygulanan yatırım türleri ve sağladığı faydalar aşağıdaki gibidir;

Genel Teşvik Sistemi

Bölge ayrımı yapılmaksızın teşvik edilmeyecek yatırım konuları ile diğer teşvik uygulamaları kapsamında yer almayan ve önceden belirlenen asgari yatırım tutarı şartını sağlayan yatırımlar, genel teşvik sistemine dahil edilmektedir.

Buna göre 2020 yılı itibariyle genel teşvik sisteminde asgari sabit yatırım tutarı;

• I ve II. Bölgelerde 1 milyon TL,
• III., IV., V. ve VI. Bölgelerde 500 bin TL ’dir.

Söz konusu genel teşvik sistemi kapsamında; KDV istisnası, gümrük muafiyeti ve gelir vergisi stopajı desteği uygulanmaktadır.

Bölgesel Teşvik Sistemi

Bölgesel teşvik sistemi, iller arası gelişmişlik farkını azaltmayı amaçlamaktadır. Belli bölgeler kapsamında gerçekleştirilen yardımlar, bu illerin üretim ve ihracat potansiyellerini artırmayı hedeflemektedir. Yardım yoğunlukları ise, bölgelerde bulunan illerin gelişmişlik seviyelerine göre farklılaştırılmıştır. Söz konusu farklılığı belirleyen kriter ise, söz konusu illerin potansiyelleri ve ekonomik büyüklükleri dikkate alınarak belirlenmiştir.

Bölgesel teşvik sistemine göre ülkemiz 6 bölgeye ayrılmaktadır. Buna göre her bir bölge için farklılık arz etmekle birlikte; KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, kurumlar vergisi indirimi, yatırım yeri tahsisi, sigorta primi işveren desteği, yatırım yeri tahsisi ve kredi faizi desteği uygulanmaktadır.

Öncelikli Yatırımlar

Mevzuat kapsamında birtakım yatırım konuları öncelikli yatırım konusu olarak belirlenmiş olmakla, bu konularda gerçekleştirilen yatırımlar, 5. Bölge Yatırım Destekleri yardımlarından faydalanmaktadır. Buna göre, yüksek teknolojili ürünlerin üretilmesi, enerji verimliliği, yaşlı engelli bakım merkezleri gibi mevzuatta listelenen konularda gerçekleştirilen yatırımlar, öncelikli yatırım konusu olarak sayılmakta ve 5. Bölge kapsamında desteklenmektedir. 

Stratejik Yatırımlar

Teşvik mevzuatına göre;

• 50 milyon Türk Lirasının üzerinde olan,
• Yurtiçi toplam üretim kapasitesinin ithalattan az olduğu,
• Katma değeri asgari %40 oranda olan,
• Son bir yıl içerisinde gerçekleşen toplam ithalat tutarı 50 milyon ABD dolarının üzerinde olan yatırımlar stratejik yatırımlar olarak değerlendirilmektedir.

Ayrıca, Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı kapsamında stratejik yatırım olarak desteklenmesi Bakanlıkça uygun görülen yatırımlar yukarıdaki kriterler aranmaksızın stratejik yatırım olarak kabul edilmektedir.

Söz konusu kriterlerin sağlanması halinde, KDV İstisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi desteği, yatırım yeri tahsisi, KDV iadesi, sigorta primi ve gelir vergisi stopajı desteği gibi destekler sağlanmaktadır.