INFLUENCER SÖZLEŞMESİ NEDİR? 3 Ocak 2024
- INFLUENCER SÖZLEŞMESİ TANIMI VE SÖZLEŞMENİN KONUSU
Literatürde influencer sözleşmeleri, influencer’in sözleşme süresince ürün veya hizmetleri deneyimleyip, deneyimlerini sosyal medya hesaplarında şirket ile karşılıklı olarak anlaşılan şekilde (video, fotoğraf, hikaye) ve sayıda (ayda üç post vs.) paylaşmayı üstlendiği, şirketin ise influencer’in bu işi görmesi karşılığında influencer’a aralarında kararlaştırdıkları tutarda ve şekilde bir bedel ödemeyi veya başka bir menfaat sağlamayı üstlendiği bir sözleşmedir. (1)
Dolayısıyla karşılıklı edim yükümlülüklerine bakıldığı zaman; influencer belirli bir mal veya hizmetin tanıtımını sosyal medya üzerinden yaparak takipçilerini ilgili ürünü veya hizmeti satın almaya yönlendirmeyi taahhüt ederken reklam veren ise kararlaştırılan ücreti veya başka bir menfaati sağlamayı taahhüt etmektedir.
- SÖZLEŞMENİN TARAFLARI, KURULMASI VE UNSURLARI
Sözleşme, influencer ile ürün veya hizmeti pazarlamak isteyen kimse arasında kurulmaktadır. Reklam veren Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nin 4.maddesinin 1.fıkrasının (m) bendinde “Ürettiği ya da pazarladığı malın veya hizmetin tanıtımını yaptırmak, satışını artırmak veya marka algısını güçlendirmek amacıyla hazırlattığı ve içinde firmasının ya da markasının yer aldığı reklamları yayınlatan, dağıtan ya da başka yollarla sergileyen gerçek veya tüzel kişi” olarak tanımlanmıştır.
Sözleşme ivazlı, iki tarafa da borç yükleyen ve rızai bir sözleşmedir. Influencer sözleşmeleri Türk hukukunda açıkça düzenlenen bir sözleşme tipi değildir. Dolayısıyla herhangi bir şekil şartına bağlı olmamakla beraber uygulamada ispat kolaylığı sağlamak amacıyla yazılı şekilde yapılmaktadır.
Influencer sözleşmesinin ürün veya hizmet tanıtımı, tanıtımın sosyal medya üzerinden yapılması ve influencer’a bir bedel ödenmesi veya başka bir menfaatin temini olmak üzere 3 temel unsuru vardır
- INFLUENCER SÖZLEŞMESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ
Influencer sözleşmesi, kanunda düzenlenmemiş ve Türk Borçlar Kanunu (“TBK”) madde 26 uyarınca sözleşme özgürlüğü ilkesine dayanılarak tarafların ihtiyaçlarına bağlı olarak oluşturulan isimsiz bir sözleşmedir. Doktrinde influencer sözleşmesinin “iş görme sözleşmesi” olduğunu savunan görüşler de vardır. Ancak iş görme sözleşmeleri ile çeşitli benzerlikler barındırsa da farklı yönleri de mevcuttur.
- Influencer Sözleşmesinin Eser Sözleşmesi Bakımından İncelenmesi
TBK madde 470 uyarınca eser sözleşmesinde taraflardan biri olan yüklenici bir eser meydana getirmeyi taahhüt ederken iş sahibi ise bunun karşılığında bir bedel ödeme taahhütü altına girmektedir. Eser, esas itibarıyla maddi varlığa sahip taşınır ve taşınmaz eşyadır. Bununla birlikte maddi varlığı olmayan, özü itibarıyla manevi sayılabilecek bazı sonuç edimlerinin de eser olarak kabulü mümkündür (2). Dolayısıyla influencer’ın içerik üretme yükümlülüğü bu bakımdan eser meydana getirme olarak değerlendirilebilir. Ancak influencer sözleşmesini eser sözleşmesinden ayıran noktalardan bir tanesi bedel ödeme borcudur. Zira influencer sözleşmesinde, reklam veren bir bedel ödenmesi yerine çeşitli menfaatlerin temin edilmesini de taahhüt edebilmektedir. Bir başka farklılık ise, eser sözleşmesinde yüklenici bir sonuç taahhüt etmekte iken influencer sözleşmelerinde böyle bir sonuç taahhüt etme borcu ile karşılaşılmamaktadır.
- Influencer Sözleşmesinin Vekâlet Sözleşmesi Bakımından İncelenmesi
TBK madde 502 uyarınca vekâlet sözleşmesi, vekilin vekâlet verenin bir işini görmeyi veya işlemini yapmayı üstlendiği bir sözleşmedir. Vekalet sözleşmesinde vekil, edim sonucunu borçlanmaz ancak işi, sözleşmeye uygun görmek ve beklenen amacın gerçekleşmesi için gerekli ve özen çabayı gerçekleştirmekle yükümlüdür. Influencer sözleşmelerinde de influencer, reklam veren lehine bir işgörme edimi üstlenirken sonuca yönelik bir taahhütte bulunmamaktadır. Dolayısıyla doktrinde influencer sözleşmesinin vekâlet sözleşmesine yakın olduğu yönünde görüşler mevcuttur.
KAYNAKÇA
1-Avkovan, S. B. (8-9 Kasım 2018). Influencer Sözleşmeleri . Yargıtay Kararları Işığında Güncel Medeni Hukuk Problemleri Sempozyumu Bildirileri, (s. 84). İstanbul 2019.
2- Eren, F. (2019). Borçlar Hukuku Özel Hükümler. Ankara.
