LİMİTED ŞİRKETLERDE PAYIN DEVRİ YOLUYLA ORTAKLIKTAN ÇIKMA 22 Nisan 2024

Limited şirketlerde ortaklar şirket paylarını devretmek suretiyle ortaklıktan çıkabilirler. Bu makalemizde Türk Ticaret Kanununun ilgili hükümleri dikkate alınarak limited şirketlerde hissedarların paylarını hangi koşullar altında devredebilecekleri açıklanmıştır.

Pay Devrinin Geçerlilik Koşulları Nelerdir?

Türk Ticaret Kanununun (“TTK”) 595. maddesi limited şirketlerde pay devrinin nasıl yapılması gerektiğini düzenlemektedir ve maddenin 1. fıkrasının ilk cümlesi pay devrinin geçerlilik koşullarını belirlemektedir: “Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır.” Pay devrini konu alan taahhüt işlemi ve tasarruf işleminin işbu maddede belirtilen geçerlilik koşullarına uygun olarak tek bir sözleşme ile yapılması mümkün olduğu gibi iki farklı sözleşme ile de yapılması mümkündür. Öte yandan, gerekli şekil şartına uyulmamasının devir sözleşmesi açısından akıbeti mutlak butlandır.

Öte yandan; TTK m. 595(2) pay devrinin geçerli olabilmesi için gerekli olan son geçerlilik şartını belirlemektedir: ”Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için, ortaklar genel kurulunun onayı şarttır. Devir bu onayla geçerli olur.” Hükmün lafzı uyarınca, pay devrinin genel kurul onayıyla hüküm ve sonuçlarını doğuracağını kabul etmek gerekir. Ayrıca, söz konusu genel kurul onayının devir sözleşmesinin akdedilmesinden önce alınması da mümkündür.

Pay devrinin geçerli şekilde devredilmiş sayılması için genel kurulun, şirket sözleşmesinde aksine bir düzenleme bulunmadıkça, TTK m. 620’ye göre toplantıda temsil edilen payların salt çoğunluğu ile devrin onayı yönünde karar vermesi gerekmektedir. Öte yandan, TTK m. 595(3) şirket esas sözleşmesinde aksine hüküm yer almaması halinde, ortakların pay devrini onaylamaktan hiçbir gerekçe göstermeksizin kaçınmasına izin vermiştir. Aynı zamanda, şirket esas sözleşmesine konulacak bir hükümle pay devrinin tamamen yasaklanması TTK M. 595(4) hükmü uyarınca mümkündür. Fakat Kanun Koyucu pay devrinin geçerli şekilde hüküm ve sonuçlarını doğurup doğurmayacağı hususundaki belirsizliklerin önüne geçmek için Genel Kurulun pay devrine onay verilmemesi yönündeki kararların üç ay içerisinde verilmesi gerektiğini; aksi takdirde, onayın zımnen verilmiş sayılacağını hükme bağlamıştır. Her halde, ortağın haklı sebepler öne sürerek limited şirketten çıkma haklı saklıdır.

Ayrıca, limited şirketin esas sözleşmesinde ek ödeme veya yan edim yükümlülükleri öngörülmüş olabilir; fakat buna mukabil, payı devralan kişi ödeme gücünün şüpheli görülmesi yüzünden ondan istenen teminatı verememiş olabilir. Bu durumda, şirket esas sözleşmesinde hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın Genel Kurul onay vermekten kaçınabilecektir.

Pay Devri Sözleşmesinde Bulunması Gereken Hükümler Nelerdir?

TTK m. 595(1)’in ikinci cümlesi devir sözleşmesinin içeriğinde hangi hususların yer alması gerektiğini numerus clausus ilkesine tabi olarak emredici şekilde belirlemiştir: “Ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri; rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise, bu husus, önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları ile sözleşme cezasına ilişkin koşullara da belirtilir.”