İş Mahkemeleri Kanunu ve Dava Şartı Olarak Arabuluculuk 31 Ekim 2017

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (“Kanun”) 25.10.2017 tarihli ve 30221 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Kanun ile 04.02.1950 tarihli ve 7424 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan önceki 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.

Kanun’un getirdiği en büyük değişiklik belirlenen konularda mahkemeye başvurmadan önce arabulucuya başvurmanın dava şartı olarak getirilmesidir. Bu bağlamda, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur. Aksi halde dava usulden reddedilecektir.

Ancak iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan tazminat talepleri bu kapsam dışında tutulmuştur. İş mahkemeleri yargı çevrelerinde oluşturulacak arabuluculuk bürolarının atayacağı arabulucular uyuşmazlığın çözümü için kendilerine yapılan başvuruyu, bu tarihten itibaren 3 hafta içerisinde sonuçlandıracaktır.

Tarafların arabuluculuk sürecine katılmamaları halinde ortaya çıkacak en önemli sonuç, arabuluculukla sonuca ulaşılamadığından açılacak davanın kazanılıp kaybedilmesine bakılmaksızın yargılama giderlerinin görüşmelere katılmayan tarafa yükletilmesidir.

İşe iade taleplerinde, alt-asıl işverenlik ilişkisi bulunması halinde hem alt işveren hem de asıl işverenin arabuluculuk görüşmelerine katılması ve anlaşma konusunda iradelerinin birbirine uygun olması aranır.

Arabuluculuk başvurusunun yapılmasından arabulucu tarafından son tutanağın hazırlanmasına kadar geçen sürede zaman aşımı ve hak düşürücü süreler de işlemeyecektir.

Görüldüğü üzere, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarını yaygınlaştırıp taraflar arasındaki uyuşmazlığı kısa sürede çözmeyi ve böylece mahkemelerin iş yükünü azaltmayı hedefleyen Kanun’da arabuluculuğu avantajlı ve tarafların aktif katılımda bulunduğu bir seçenek haline getirmek için pek çok düzenleme bulunmaktadır.

Bununla beraber Kanun henüz oldukça yeni olup uygulanacak usulün daha sonra çıkarılacak bir yönetmelik ile düzenleneceği belirtilmektedir. Arabuluculuk usulünün Türkiye’de oldukça yeni olduğu ve mahkeme yargılamasından büyük farklılıklar barındırdığı göz önüne alındığında tarafların bu alanda uzmanlaşmış profesyonellerin yardımına başvurması yararlarına olacaktır.

For English Version