Eser Sözleşmelerinde Ayıp Nedeniyle İş Sahibinin Bedel İndirimi Talebi 13 Aralık 2017

Eser sözleşmelerinde yüklenicinin ifa ettiği eserde ayıp bulunması halinde iş sahibinin seçimlik hakları Türk Borçlar Kanunu’nun (“TBK”) 475. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, eserde ayıp bulunması halinde iş sahibi, sözleşmeden dönebilir, bedelin indirimini talep edebilir veya eserin ücretsiz onarımını isteyebilir. Ancak, iş sahibinin bu seçimlik haklarını kullanabilmesi için öncelikle yerine getirmesi gereken yükümlülükleri bulunmaktadır.

İş sahibi, eserdeki ayıp sebebiyle seçimlik haklarını kullanabilmesi için, öncelikle TBK 474. Maddesinde düzenlenen yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekmektedir. Buna göre, iş sahibinin tamamlanarak kendisine teslim edilmiş eser üzerinde muayene külfeti bulunmaktadır. Diğer bir ifade ile, yüklenici tarafından tamamlanan ve iş sahibine teslim edilen eseri iş sahibi gözden geçirmek ve ayıp bulunup bulunmadığını incelemekle yükümlüdür. Mevzuatımızda iş sahibinin bu yükümlülüğünü yerine getirmesi için herhangi bir süre kısıtlaması kabul edilmemiş olmakla beraber, Yargıtay içtihatlarına göre iş sahibinin bu yükümlülüğünü dürüstlük kuralına uygun bir şekilde mümkün olan en kısa zamanda yerine getirmesi gerekmektedir. İş sahibi, muayene külfetini yerine getirmek amacıyla eserin bilirkişilerce incelenmesi yolunu da seçebilir, ancak bu durumda söz konusu giderlerden iş sahibi sorumlu olacaktır.

İş sahibi, yapmış olduğu inceleme sonucunda eserde herhangi bir ayıp tespit etmesi halinde, bu ayıbı yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. Yine, mevzuatımızda bu bildirimin yapılması için herhangi bir süre belirlenmemiş olmakla beraber, Yargıtay içtihatlarına göre yükleniciyi zarara sokmayacak bir şekilde mümkün olan en kısa zamanda yerine getirilmesi gerektiği kabul edilmektedir. Zira çeşitli Yargıtay kararlarında iş sahibinin ayıbı tespit etmiş olmasına rağmen uzun süre ayıp bildiriminde bulunmaması sebebiyle ayıptan kaynaklı zararı artmışsa, yüklenicinin artan zarar miktarından sorumlu olmaması gerektiği hükmedilmektedir.

İş sahibi ayıp bildiriminde bulunduktan sonra, TBK’nun 475. Maddesinde düzenlenen seçimlik haklarından birini kullanabilir. Bu halde, iş sahibinin sözleşme bedelinin indirilmesini istemesi halinde, indirilecek miktarın tespitine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak, bu gibi durumlarda, öğretide ayıp dolayısıyla indirilecek tutarın, ayıbın tamamen giderilmesi için yapılacak masraf tutarını aşmaması gerektiği kabul edilerek ayıp dolayısıyla indirilecek tutar için bir üst sınır çizilmektedir. Devamla, her somut olaya göre değişmekle birlikte, Yargıtay kararları doğrultusunda genel kabul gören görüş, ayıp nedeniyle uğranılan zarar veya değer kaybı kadar tutarın sözleşme bedelinden indirilmesi yönündedir. Bununla beraber, Yargıtay bu tutarın belirlenmesi sırasında yüklenicinin de haksız yere zarara uğramamasına ve menfaatler dengesinin gözetilmiş olmasına dikkat etmektedir.

For English Version