Ticaret Kanunu Çerçevesinde Geçici Tescil Nedir ve Hangi Durumlarda Geçici Tescil Yapılır? 17 Aralık 2019
Ticaret Sicili’ne tescil başvurusundan sonra ticaret sicili müdürünün nasıl bir işlem tesis edeceği, tescil ilgililerinin bu işleme karşı nasıl bir yol çizmesi gerektiği konusunda önem arz etmektedir. Sicil müdürü, tescili istenen hususta kanuni şartların mevcut olup olmadığını, tescili istenen hususun kamu düzenine ve emredici hükümlere uygunluğunu, talepte bulunan kişinin kimliği/yetkisini ve tescili istenen hususun gerçeğe uygunluğunu araştırır. Sicil müdürü yapacağı bu inceleme sonucunda talebe uyup olumlu karar verebileceği gibi olumsuz karar verip talebi ret de edebilir. Sicil müdürü tarafından verilecek olan olumlu ya da olumsuz kararlar dışında geçici tescile karar verilmesi de mümkündür. Nitekim tescil evresi içinde yer alan tescil türlerinden biri de geçici tescildir ve Türk Ticaret Kanunu’nun 32/4. maddesinde (“TTK”) ve Ticaret Sicili Yönetmeliği’nin (“Yönetmelik”) 40. maddesinde şu şekilde hüküm altına alınmıştır:
“Çözümü bir mahkeme kararına bağlı bulunan veya sicil müdürü tarafından kesin olarak tescilinde duraksanan hususlar, ilgililerin istemi üzerine geçici olarak tescil olunur. Ancak, ilgililer üç ay içinde mahkemeye başvurduklarını veya aralarında anlaştıklarını ispat etmezlerse geçici tescil resen silinir. Mahkemeye başvurulduğu takdirde kesinleşmiş olan hükmün sonucuna göre işlem yapılır.”
Geçici tescil, bir olgunun tescilinde duraksama yaşanması ya da çözümün mahkeme ilamına bağlı olması hallerinde ticaret sicili müdürü tarafından söz konusu olgunun ilgilinin istemi üzerine geçici olarak tescil edilmesidir. İlgililer bu üç ay içinde mahkemeye başvurduklarını veya aralarında anlaştıklarını kanıtlayamazlarsa geçici kayıt silinir. Geçici tescilin kesin tesciline karar verilmesi hususunda mahkemeye başvurulması durumunda ise sonuca göre geçici kayıt silinir ya da kesin kayda dönüşür. Bir diğer ifade ile, mahkemeye intikal eden hususlarda hangi yönde hüküm verilirse tescil de o şekilde gerçekleştirilecektir.
Ayrıca belirtmek gerekir ki, TTK’nın 34. maddesinde belirtilmiş olan ilgililerin, tescil, değişiklik veya silinme istemleri ile ilgili olarak, sicil müdürlüğünce verilecek kararlara karşı sekiz günlük itiraz süresi geçici tescil kavramı için söz konusu değildir. İlgililer üç ay içinde dava açabilirler.
Son olarak, ticaret sicili müdürlerinin tescilinde duraksanan olgular karşısında yorum yapma yetkisi yoktur. Ticaret sicili müdürleri, yorum gerektiren durumlarda ve tescilinde duraksanan olgularda geçici tescil yapmak durumundadırlar. Tescilin reddi için kanuni ve geçerli bir sebep mevcut değilse ticaret sicili müdürü ilgililerin istemi üzerine geçici tescil işlemi tesis eder.
For English Version: http://www.kasaroglu.av.tr/en/What-Is-Provisional-Registration-Within-the-Frame-of-Commercial-Code-and-In-Which-Situations-Provisional-Registration-Is-Made
