Dava Konusu Alacağın Devri 14 Ekim 2019
Dava konusu alacağın devri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (“Kanun”) 125. maddesinde düzenlenmiş olup Yargıtay kararlarında dava konusunun devri olarak geçmektedir. Buna göre hem davalı hem de davacı taraf, davanın açılmasından sonra dava konusu alacağı üçüncü kişiye devredebilir.
Kanun’un 141. maddesinde düzenlenen iddia ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağının istisnalarından biri dava konusunun devridir. Dava konusu hakkında dava konusunun devrini önleyen bir ihtiyati tedbir kararı verilmemişse, hüküm verilinceye kadar dava konusu alacak devredilebilir.
Davanın açılmasından sonra davalı tarafın dava konusunu devretmesi halinde, kanun davacıya seçimlik hak tanımıştır. Davacı, dava konusunu devreden tarafla olan davasından vazgeçip dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam edebilir. Davacının davayı kazanması halinde, davayı devralan taraf aleyhine hüküm verilir. Ancak yargılama giderlerinden dava konusunu devreden ve devralan taraflar yine müteselsilen sorumlu olacaktır.
Davayı devralan kişiye karşı devam ettirilen davanın kaybedilmesi halinde, davacı tarafın dava konusunu devreden eski tarafa karşı tazminat davası açma hakkı saklıdır. Bunun nedeni, üçüncü kişiye karşı davaya devam eden davacının, dava konusu alacağı devreden tarafa karşı dava hakkından feragat etmemiş olmasıdır.
Davacının bir diğer seçeneği ise, davasını devreden davalıya karşı tazminat davasına dönüştürebilmesidir. Tazminat davası yine eski davanın devamı niteliğinde olup, yeniden harç alınmaz. Eski davadaki hususların ispat edilmesi gerekir. Tek farkı, dava konusu alacağa değil, tazminata hükmedilmesidir.
Davacının bu iki seçimlik hakkı kullanımına yönelik bir sınırlama getirilmemiştir. Dava konusunu devralan tekrar devrederse, dürüstlük kuralına aykırı olmamak kaydıyla tekrar kullanılabilir.
Öte yandan, dava konusu davacı tarafından devredilirse, devralan kişi davacı yerine geçer ve dava kaldığı yerden devam eder. Ancak davalı, yeni davacıya karşı kişisel savunma sebeplerini ileri sürebilir.
Kişinin dava hakkı asıl hakka bağlıdır ve asıl haktan bağımsız kullanılamaz. Yargıtay kararlarında da görüldüğü üzere, alacağın devredilmesiyle birlikte o alacağa yönelik dava hakkı da devredilmiş olur. Başka bir ifadeyle, dava konusunun devredilmesiyle, devredenin dava konusu hak üzerinde de tasarruf yetkisi kalmayacaktır. Dava konusu alacağı devreden davalı veya davacı, söz konusu davadaki taraf sıfatını kaybeder.
