Özel Nitelikli Kişisel Verilerin Korunma Şartları 19 Aralık 2019
1)Özel Nitelikli Kişisel Veriler
Kişisel veri, kimliği belirli ya da belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgidir. Özel nitelikli kişisel veriler ise, kişinin mağduriyete uğramaması ve ayrımcılık gibi muamelelere maruz kalmaması için diğer kişisel verilere göre çok daha sıkı şekilde korunması gereken verilerdir.
Özel nitelikli kişisel veriler, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda (“KVKK”) sınırlı sayma yoluyla numerus clausus belirlenmiştir. Sayılanlar dışındakiler özel nitelikli kişisel veri olarak kabul edilemez. KVKK madde 6/1’te belirtildiği üzere kişilerin ırkı, etnik kökeni, siyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi veya diğer inançları, kılık ve kıyafeti, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlığı, cinsel hayatı, ceza mahkûmiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri ile biyometrik ve genetik verileri özel nitelikli kişisel veridir.
Bu veriler ilgili kişinin açık rızası ile ya da KVKK’da sayılan sınırlı hallerde işlenebilir.
- Özel Nitelikli Kişisel Verilerin İşlenmesi ve İşlenme Şartları
KVKK’nın 5. maddesinde kişisel verilerin işlenme şartları düzenlenmiştir. KVKK, özel nitelikli kişisel verilere özel bir önem atfetmekte ve bu verilerin işlenme şartlarını 6. maddede farklı esaslara bağlamaktadır. Özel nitelikli kişisel veriler yalnızca veri öznesinin açık rızasının bulunması yahut, cinsel hayat ve kişisel sağlık verileri dışındaki “Özel Nitelikli Kişisel Veriler” bakımından kanunlarda açıkça işlemenin zorunlu tutulması halinde işlenebilir. Anlaşılacağı üzere, kural olarak, özel nitelikli kişisel verilerin, ilgilinin açık rızası olmaksızın işlenmesi yasaktır. Ancak kanunda bu konuyla ilgili bir istisna getirmiş ve özel nitelikli kişisel veriler arasında da bir ayrım yapmıştır. Özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu (“Kurul”) tarafından belirlenen yeterli önlemlerin alınması gerekmektedir. Buna göre, aşağıdaki hallerde ilgili kişinin açık rızası olmadan özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi mümkündür:
- Sağlık ve cinsel hayat dışındaki özel nitelikli kişisel veriler, ancak kanunlarda öngörülen hallerde,
- Sağlık ve cinsel hayata ilişkin kişisel veriler, ancak kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbî teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amacıyla, sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından ilgilinin açık rızası aranmaksızın işlenebilir.
Yeterli önlemler alınmak kaydıyla sağlık ve cinsel hayat dışındaki kişisel verilerin; kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbî teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amacıyla, sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın aktarılması da mümkündür.
Özel nitelikli kişisel verilerin işlendiği alanlarda, veri işleme amaçlarının diğer alanlara nazaran daha detaylı olarak sunulması gerekmektedir. Örneğin, özel nitelikli bir kişisel verinin işlenme amacının insan kaynakları faaliyetlerini yerine getirmek gibi genel bir kişisel veri işleme amacına işaret etmesi, bu noktada yeterli detayın verilmesini sağlamamaktadır.
Özlük dosyasının oluşturulması amacıyla özel nitelikli kişisel verinin işlenmesi daha detaylı ve belirliliği sağlayacak şekilde kişisel veri işleme amacını ortaya koymaktadır.
- İlgili Kişinin Hakları
KVKK’nın 11. maddesi çerçevesinde ilgili kişilerin, veri sorumlusuna başvurarak; kendileriyle ilgili kişisel verilerin işlenip işlenmediğini öğrenmek, işlenmişse bunları talep etmek, verinin muhtevasının eksik veya yanlış olması halinde bunların düzeltilmesini, hukuka aykırı olması halinde ise silinmesini, yok edilmesini ve buna göre yapılacak işlemlerin verilerin açıklandığı üçüncü kişilere bildirilmesini ve verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zararlarının giderilmesini talep etme hakları bulunmaktadır.
i.Başvuru Hakkı:
İlgili kişilerin, sahip oldukları hakları kullanabilmeleri için öncelikle veri sorumlusuna başvurmaları zorunludur. Bu yol tüketilmeden Kurula şikâyet yoluna gidilemez. Başvuru yoluna gitmenin zorunlu, şikâyet yoluna gitmenin ise ihtiyari olması sebebiyle, başvurusu zımnen veya açıkça reddedilen ilgili kişinin bir yandan Kurula şikâyette bulunabilmesi, diğer yandan doğrudan yargı yoluna gidebilmesi mümkün olacaktır. Belirtmek gerekir ki, veri sorumlusuna doğrudan başvurma zorunluluğu, konunun Kurula iletilmesinden önce uyulması gereken bir zorunluluktur. Konunun yargıya intikal ettirilmesinden önce, veri sorumlusuna başvuru zorunluluğu bulunmamaktadır.
ii.Şikayet Hakkı:
İlgili kişinin şikayet yoluna başvurulabilmesi için ilk olarak veri sorumlusuna olduğu başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya 30 gün içinde başvuruya cevap verilmemiş olması gereklidir. İlgili kişilerin veri sorumlusuna başvurmadan doğrudan Kurula şikayet yoluna gitmesi mümkün değildir. Başvurusu zımnen veya açıkça reddedilen ilgili kişinin bir yandan Kurula şikâyette bulunabilmesi, diğer yandan doğrudan adli veya idari yargı yoluna gidebilmesi mümkündür. KVKK’da Kurulun şikâyet üzerine yapacağı inceleme sonunda cevap vermesi öngörülmüş, şikâyet tarihinden itibaren altmış gün içinde herhangi bir cevap verilmezse talebin reddedilmiş sayılacağı hükme bağlanmıştır. Buna göre, şikâyet tarihinden itibaren altmış günlük sürenin geçmesiyle idari yargıda dava açma süresi başlayacaktır.
For English Version: http://www.kasaroglu.av.tr/en/40434/Conditions-For-Processing-Of-Personal-Data-Of-Special-Nature
