6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (“TTK”)’nda düzenlenen anonim şirketler, bünyesinde pek çok avantaj bulundurduğu gibi pek çok yükümlülük de barındırmaktadır. Bu yükümlülükler başta TTK olmak üzere çeşitli mevzuatlarda düzenlenmektedir.

1. Avukat Bulundurma Zorunluluğuna İlişkin Yasal Düzenleme Nedir?

Anonim şirketler açısından önemli düzenlemelerden bir tanesi de 1136 sayılı Avukatlık Kanunu (“AvK”)’nun 35/3 maddesidir. İlgili madde uyarınca TTK’da öngörülen esas sermaye miktarının beş katı veya daha fazla esas sermayesi bulunan anonim şirketler, bünyesinden sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorundadır. 25.11.2023 tarihli ve 32380 numaralı Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca 01.01.2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere anonim şirketlerin en az sermaye tutarı 50 Bin TL’den 250 Bin TL’ye yükseltilmiştir. Yapılan bu değişiklik ile beraber Avukatlık Kanunu 35. maddesi 3. fıkrasında düzenlenen anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğu sermayesi 1.250.000 TL ve üzerindeki şirketleri kapsayacak şekilde değişmiştir.

2. Bu Düzenlemeye Uymamanın Yaptırımı Nedir?

Sözleşmeli avukat bulundurma zorunluluğuna aykırı davranan anonim şirketlere Cumhuriyet Savcısı tarafından avukat tayin etmedikleri her ay için, sanayi sektöründe çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için suç tarihinde yürürlükte bulunan, asgari ücretin iki aylık brüt tutarı kadar idari para cezası verilir.

Ayrıca Avukatlık Kanunu Yönetmeliği'nin ("Yönetmelik") 73/C maddesi uyarınca şirket merkezinin bulunduğu yerdeki baroların, AvK madde 35/3’e aykırı davranan tüzel kişiler hakkında suç duyurusunda bulanabileceği düzenlenmiştir. Dolayısıyla savcılığın resen harekete geçmesine ek olarak, barolara da ilgili aykırılığın tespiti halinde suç duyurusunda bulunma hakkı tanınmıştır. Baro başkanlığı bu konudaki çalışmaların sonuçlarını sözleşmeye taraf olan avukatları da içeren bir rapor ile her yıl sonunda Türkiye Barolar Birliğine bildirir.

3. Sözleşmeli Avukat Bulundurma Zorunluluğu Nedir?

Avukat bulundurma yükümlülüğü ile kastedilen bir iş sözleşmesi değil, avukatlık sözleşmesidir. Anonim şirketlerin bulundurmak zorunda olduğu avukat “serbest avukat/bağımsız avukat” olup, şirket bünyesinde “iş sözleşmesiyle çalışan avukat/şirket avukatı” değildir. Dolayısıyla anonim şirketler Türkiye’nin herhangi bir yerindeki baroya kayıtlı avukat veya avukatlık bürosu ile avukatlık sözleşmesi yaparak bu yükümlülüğü yerine getirecektir. Şirket bünyesinde halihazırda bir şirket avukatı bulunsa bile bu yükümlülük yerine getirilmiş olmayacaktır. Zira bu halde şirket ile avukat arasında bir avukatlık sözleşmesi değil, iş sözleşmesi kurulmuş olacaktır (1). Yapılan sözleşmenin Yönetmelik uyarınca yazılı olarak yapılması zorunludur.

Kaynakça

1. Özkan, A. F. (2018). Anonim Şirketlerin Sözleşmeli Avukat Bulundurma Zorunluluğu. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi.