KONKORDATO SÜRECİNDEKİ HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLER 31 Ocak 2025

Konkordato Sürecindeki Hak ve Yükümlülükler

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (“İİK”) 285 ile 389. maddeleri arasında düzenlenen konkordato mali zorluk içinde bulunan borçlulara, alacaklılarıyla anlaşma yolu ile borçlarını yeniden yapılandırma ve ödeme kolaylığı sağlayan bir hukuki mekanizmadır. Bu anlaşma çerçevesinde ve konkordato süreci boyunca borçluların sahip olduğu bazı hakları ve uyması gereken belli yükümlülükleri bulunmaktadır.

Konkordatoya Başvuran Kişilerin Hakları

1. Borç Ödeme Kolaylığı: Konkordato ilan eden borçlu, bu süreçte borçların yeniden yapılandırılmasına dair teklif sunma hakkına sahiptir. Sunulan plan, alacaklıların ve mahkemenin onayına sunulur. Mahkeme tarafından tasdik edilen bir konkordato planı ile borçlar belirli oranlarda indirilebilir veya taksitlendirilebilir.
2. Takipten Korunma: Konkordato süreci başladığında borçlular, haciz ve icra takibine karşı koruma altına alınır. Konkordato sürecinde alacaklılar, yeni icra takipleri başlatamaz ve devam eden takipler durdurulur. Kesin mühlet kararının alacaklılar açısından etkileri İİK’nin 294. maddesinde belirtilmiş olup, bu süreçte 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamamakta ve önceden başlamış takipler durmaktadır.
3. Faaliyetlerini Sürdürme Hakkı: Borçlular, mahkeme tarafından atanacak bir konkordato komiseri gözetiminde ticari faaliyetlerini sürdürebilirler. Bu sayede şirketlerin ekonomik olarak canlı kalması ve borçlarını ödeme kapasitesinin korunması sağlanır. Ancak mahkeme, bazı işlemleri ancak konkordato komiserinin izni ile yapılacak şekilde kısıtlayabilir veya komiserin konkordatoya başvuran kişiyi yönetmesine karar verebilir.

Konkordatoya Başvuran Kişilerin Yükümlülükleri

1. Dürüst ve Gerçeğe Uygun Beyanda Bulunma: Borçlu, konkordato talebinde bulunurken mali durumunu tam ve doğru bir şekilde beyan etmek zorundadır. Mahkemeye sunulan belgelerin eksiksiz ve gerçeğe uygun olması gerekir.
2. Alacaklılara Karşı Eşit Davranma: Konkordato talep eden borçlu, tüm alacaklılara eşit muamele yapmakla yükümlüdür ve alacaklılar arasında herhangi bir ayrımcılık yapamaz. Konkordato projesinde belirtilen ödeme planı tüm alacaklılara aynı koşullarda uygulanmalıdır. İİK’nin 308/d maddesi gereğince, borçlunun herhangi bir alacaklıya konkordato projesinde öngörülenden daha fazla bir ödeme veya avantaj sağlaması halinde, bu tür vaatler hukuken geçersiz sayılacaktır.
3. Mahkeme ve Konkordato Komiseri ile İşbirliği Yapma: Borçlu, konkordato sürecinde mahkeme tarafından atanacak konkordato komiseriyle işbirliği yaparak, talep edilen bilgi ve belgeleri eksiksiz sunmalıdır.
4. Mal Varlığını Koruma Yükümlülüğü: Borçlu, konkordato sürecinde mal varlığını korumak ve değer kaybına neden olacak haksız eylemlerden kaçınmak zorundadır. Mal varlığının satılması veya devri mahkeme iznine tabi kılınabilir. Borçlu, mahkemenin izni olmaksızın mühlet kararından itibaren rehin tesis edemez, kefil olamaz, taşınmaz ve işletmenin devamlı tesisatını kısmen dahi olsa devredemez, takyit edemez ve ivazsız tasarruflarda bulunamaz. Aksi halde yapılan işlemler hükümsüz sayılır.
5. Konkordato Planına Uygun Hareket Etme: Borçlu, konkordato planı kabul edildikten sonra belirlenen şartlara uygun olarak borçlarını ödemek zorundadır. Konkordato planının ihlali halinde, alacaklılar İİK’nin 308/e maddesi uyarınca fesih davası açarak kendileri hakkında konkordatoyu feshettirebilirler. Bu halde alacaklıların konkordato uyarınca kazanmış olduğu haklar korunur. Ayrıca, doktrindeki görüş birliğine göre, konkordato şartları yerine getirilmezse, alacaklılar fesih davası açmaksızın ödenmeyen kısımlar için icra takibi başlatabilirler. Bunun yanı sıra, İİK’nin 308/f maddesi gereğince, konkordatonun suistimal edilmesi durumunda her alacaklı, konkordatonun tamamen feshini mahkemeden talep edebilir.

Sonuç

Konkordato süreci, borçlulara mali düzenlerini yeniden sağlama fırsatı sunan önemli bir hukuki mekanizmadır. Ancak bu sürecin başarıyla tamamlanabilmesi için borçluların hem haklarını bilmesi hem de yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesi gerekmektedir. Mahkeme tarafından belirlenen kurallara ve konkordato planına uygun hareket edilmemesi durumunda, konkordatonun başarılı bir şekilde sonuçlanması zorlaşacaktır. Bu durumda, konkordatonun feshi ve borçlunun iflası söz konusu olabilir. Bu nedenle, borçluların süreci dikkatle yönetmesi ve yasal yükümlülüklerine uygun hareket etmesi büyük önem taşımaktadır.