KONKORDATO TÜRLERİ: ADİ, MALVARLIĞININ TERKİ VE İFLASTAN SONRAKİ KONKORDATO 28 Ocak 2025

Konkordato Türleri: Adi, Malvarlığının Terki ve İflastan Sonraki Konkordato

Konkordato, borçluların mali zorluklarını aşabilmesi ve alacaklıların haklarının korunması için hukuk sisteminde yer alan önemli bir mekanizmadır. Farklı mali durumlara ve ihtiyaçlara yanıt verebilmek amacıyla, konkordato üç ana türe ayrılmıştır: Adi Konkordato, Malvarlığının Terki Suretiyle Konkordato ve İflastan Sonraki Konkordato. Bu yazıda, bu türlerin özellikleri ve uygulanma alanları ele alınacaktır.

Adi Konkordato

Adi konkordato, borçluların alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını yeniden düzenlemeye çalıştığı en yaygın konkordato türüdür. İcra ve İflas Kanunu’nun 285 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Eğer borçlu iflasa tabi bir kişi ise, iflas gerçekleşmeden önce konkordato başvurusunda bulunabilir. Bu süreçte borçlu, borçlarının belirli bir kısmını ödeyerek veya ödeme vadelerini uzatarak mali durumunu toparlamayı ve iflastan kaçınmayı hedefler.

Konkordato projesi, alacaklıların belirli bir çoğunluğu tarafından kabul edilmelidir. İcra ve İflas Kanunu’nun 302. maddesine göre bir konkordato projesi;

• Kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısından fazlası veya
• Kaydedilmiş alacaklıların dörtte biri ve alacakların üçte ikisinden fazlası
  tarafından kabul edilirse onaylanmış sayılır.

Adi konkordato, yapılma şekline göre kendi içinde üçe ayrılır:

• Vade Konkordatosu: Borçların tamamının belirlenen başka bir vadede veya taksitler halinde ödenmesi esasına dayanır.
• Tenzilat Konkordatosu: Alacaklıların, alacaklarının belirli bir yüzdesinden vazgeçtiği konkordato türüdür.
• Karma Konkordato: Alacaklıların, alacaklarının belirli bir yüzdesinden vazgeçmesi ve kalan borcun ileri bir tarihte ödenmesidir. Bu şekilde borçluya borcunu ödemesi için vade tanınır.

Malvarlığının Terki Suretiyle Konkordato

Malvarlığının terki suretiyle konkordato, borçlunun malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisini alacaklılara veya bir üçüncü kişiye devrederek borçlarını ödemeye çalıştığı bir konkordato türüdür. Özellikle borçlunun malvarlığının nakit çevrimi kolay öğelerden oluşması halinde tercih edilir. İİK m.309/a’da düzenlenmiştir:

“Malvarlığının terki suretiyle konkordato ile alacaklılara, borçlunun malvarlığı üzerinde tasarruf etmek veya bu malların tamamını ya da bir kısmını üçüncü kişiye devretmek yetkisi verilir.

Alacaklılar haklarını konkordato tasfiye memurları ve alacaklılar kurulu aracılığıyla kullanırlar. Konkordato tasfiye memurları ve alacaklılar kurulu konkordato talebi hakkında karar veren alacaklılar tarafından seçilir. Konkordato tasfiye memuru asliye ticaret mahkemesinin seçime ilişkin kararı onaylamasından sonra göreve başlar. Konkordato komiseri de tasfiye memuru olabilir.”

Bu tür konkordatoda borçlu, sahip olduğu varlıklarını bir konkordato projesi dahilinde alacaklılarına bırakır. Devredilen malvarlığı, konkordato masasını temsil eden tasfiye memurları tarafından iflas tasfiyesine benzer bir şekilde tasfiye edilir ve elde edilen gelirler alacakların tahsilatı için kullanılır.

Malvarlığının terki suretiyle konkordato, borçlunun malvarlığının alacakları karşılamakta yeterli olduğu durumlarda etkili bir çözüm sunar.

İflastan Sonraki Konkordato

İflastan sonra konkordato, iflas etmiş bir borçlunun, İcra ve İflas Kanunu'nda düzenlenen koşullara uygun olarak alacaklılarıyla bir anlaşma yapıp borçlarını yeniden yapılandırmasına olanak tanıyan bir hukuki süreçtir. İcra ve İflas Kanunu'nun 302, 307, 308/a ve 308/g maddeleri uygulanır. Konkordato, borçlunun iflas tasfiyesi sürecinde alacaklılarına belirli bir ödeme planı sunarak iflasın kaldırılmasını sağlamayı hedefler.

İflastan sonra konkordato talebi, borçlu veya alacaklılardan biri tarafından mahkemeye sunulur. Talebin ardından iflas idaresi süreci devralır ve konkordato teklifinin alacaklılar arasında müzakere edilmesi için gerekli adımları atar. Bu süreçte, iflas idaresi konkordato komiseri gibi hareket eder. Konkordato süreci boyunca borçlunun malvarlığının paraya çevrilmesi durdurulur; bu süre en fazla altı ay olabilir.

Alacaklılar tarafından kabul edilen konkordato teklifi, iflas tasfiyesini yöneten mahkemeye sunulur. Mahkeme, teklifin alacaklıları tatmin edici ve hukuka uygun olup olmadığını değerlendirir. Mahkeme, borçlunun mali durumunu, alacaklıların menfaatlerini ve teklifin uygulanabilirliğini değerlendirdikten sonra tasdik kararı verirse konkordato kesinleşir ve iflasın kaldırılması için işlemler başlatılır.

İflastan sonra konkordatoya yalnızca bir kez başvurulabilir.

Sonuç

Konkordato türleri, borçluların çeşitli ekonomik sıkıntılara uygun çözümler sunmasıyla hukuk sisteminde önemli bir yere sahiptir. Adi konkordato, genel bir yeniden yapılandırma aracı iken, malvarlığının terki suretiyle konkordato ve iflastan sonraki konkordato daha spesifik durumlar için tasarlanmıştır.