LİMİTED ŞİRKETLERDE BİRLEŞME DEVRALMA SONUCU ORTAKLIKTAN ÇIKMA/ÇIKARILMA 17 Mayıs 2024
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda (‘‘TTK’’), özellikle şirket birleşmelerini düzenleyen hükümler, 136. madde ve sonrasında yer almaktadır. Şirket birleşmelerinde şirket ortaklarının haklarının korunması elzemdir ve ortağın dilerse çıkma hakkını nasıl kullanabileceği ve kendisine karşı çıkarılma kararı verildiğinde hangi hukuki yollara başvurabileceği büyük önem taşımaktadır. Bu makalede, TTK hükümleri çerçevesinde limited şirketlerin birleşmeye katılması durumunda ortaklıktan çıkma ve çıkarılma hususları incelenecektir.
Limited Şirketlerde Birleşme Devralma Sonucu Ortaklıktan Çıkma
Bir limited şirket ortağı, TTK’nın ilgili hükümleri uyarınca çeşitli sebeplere dayanarak ortaklıktan çıkma hakkını kullanmak isteyebilir. Bu sebeplerden bir tanesi de limited şirketin birleşmeye katılması olup bu süreçte ortakların limited şirketten çıkma ve çıkarılmaya ilişkin hak ve yükümlülüklerini bilmesi menfaatlerini koruyabilmesi için büyük önem arz etmektedir.
Limited şirketler, iş yapısını genişletmek, güçlerini birleştirmek veya daha rekabetçi bir konuma gelmek amacıyla birleşme sürecine girebilirler. TTK'nın 136. maddesi, bu birleşme sürecini devralma ve yeni kuruluş şeklinde birleşme olmak üzere iki temel şekilde düzenler. Devralma durumunda, bir şirket diğerini devralırken, yeni kuruluş şeklinde birleşmede ise iki şirketin varlıkları bir araya getirilerek yeni bir şirket oluşturulur. Ancak, her iki durumda da birleşme sürecinin geçerli olması için belirli şartlar sağlanmalıdır (TTK m. 137). Birleşme sürecinde, devrolunan şirketteki ortakların hakları korunmalı ve devralan şirkette de aynı haklara sahip olmaları sağlanmalıdır (TTK m. 140).
Ayrıca, birleşme sözleşmesinde, ortaklara ortaklık ilişkisinden çıkma yönünde seçimlik bir hak tanınabilir. Buna göre, TTK m. 141(1) hükmü uyarınca birleşmeye katılacak şirketlerin ortaklarına, devralan şirkette pay ve ortaklık hakkı iktisabını ya da devrolan şirketteki paylarının gerçek değeri üzerinden hesaplanacak bir ayrılma akçesini seçme hakkı tanınabilir. Ayrılma akçesini tercih eden ortak payının gerçek değeri üzerinden hesaplanacak ayrılma akçesini alarak ortaklıktan çıkacaktır.
Limited Şirketlerde Birleşme Devralma Sonucu Ortaklıktan Çıkarılma
TTK m. 141(2) uyarınca birleşme sözleşmesine katılan şirketlerin ortaklarına sadece ayrılma akçesi alma hakkı tanınması da mümkündür. Genel kurulun birleşme sözleşmesinin bu hükmüne dayanarak ortağın çıkarılması yönünde karar vermesi durumunda limited şirket ortağı ayrılma akçesini almak suretiyle ortaklıktan çıkarılmış olacak ve pay sahipliği sona erecektir. Söz konusu durumun sonuçlarını dikkate alan kanun koyucu bu kararın alınabilmesi için gerekli karar yeter sayısını TTK m. 151/(5) uyarınca yüzde doksan olarak belirlemiştir. Öte yandan; limited şirketten çıkarılan ortak, bu karara karşı iptal davası açabilir ve mahkemenin kararı geçmişe etkili olarak ortaklıktan çıkarılmaya ilişkin Genel Kurul kararını ortadan kaldırabilir.
Sonuç
Limited şirketlerde birleşme devralma durumlarında ortaklar ayrılma akçesi alarak limited şirketteki ortaklıklarına son verebilir. Öte yandan; limited şirket genel kurulu TTK m. 151/(5)’de belirlenen yüzde doksanlık yeter sayısını sağlamak koşuluyla ortağa ayrılma akçesi vermek suretiyle ortağın ortaklığına son verebilir.
