İstanbul Tahkim Merkezi ve Tahkim Kuralları 12 Nisan 2017

İstanbul Tahkim Merkezi (“ISTAC”), gerek Türkiye’deki gerekse yurtdışındaki ticari aktörler arasındaki uyuşmazlıkların çözümlenmesi için tahkim ve arabuluculuk hizmeti sunmak üzere 20.11.2014 tarihli ve 6570 sayılı Kanun ile kurulan, bağımsız, tarafsız ve özerk bir kurumdur. ISTAC, herhangi bir üyelik şartı aramaksızın uyuşmazlık çözümü konusunda tüm taraflara hizmet vermektedir.

Bu kapsamda, milletlerarası tahkim uygulamasında genel kabul gören çağdaş tahkim ve arabuluculuk kuralları gözetilerek hazırlanan İstanbul Tahkim Merkezi Tahkim ve Arabuluculuk Kuralları (“ISTAC Kuralları”), 26 Ekim 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Modern ve yenilikçi düzenlemeler barındıran ISTAC Kuralları, tahkim ve arabuluculuk süreçlerinin güncel ihtiyaçlarına cevap verecek niteliktedir.

ISTAC Kuralları iki durumda uygulama alanı bulmaktadır. Bunlardan birincisi, tarafların uyuşmazlıklarının ISTAC Kuralları çerçevesinde çözümlenmesini kararlaştırmaları halidir. İkincisi ise, ad hoc bir tahkimde, tarafların hakem veya hakemlerin ISTAC Divanı tarafından seçilerek atanmasını öngörmeleri durumudur.

ISTAC Kuralları çerçevesinde tarafların adil yargılanma hakkı garanti altına alınmıştır. Devamla, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça tahkim yargılamasının gizli yapılacağı ve tahkim yerinin İstanbul olacağı öngörülmüştür. Bununla beraber, ISTAC Kuralları usul ekonomisine önem vermekte ve uyuşmazlıkların mümkün olan en hızlı sürede ve en az masrafla çözümlenmesi için hakem veya hakemlerin gerekli çabayı göstereceğini hükmetmektedir.

ISTAC Kuralları ayrıca hakem veya hakemlerin göreve başlamasının beklenemeyeceği ölçüde acil durumların bulunması halinde, geçici hukuki koruma için ISTAC Acil Durum Hakemi Kuralları uyarınca başvuruda bulunulabileceğini öngörmüştür. Ancak taraflar aksini kararlaştırabilir ve aralarında çıkabilecek uyuşmazlıklara ilişkin olarak Acil Durum Hakemi Kurallarının uygulanmamasını kabul edebilirler.

Bununla beraber, ISTAC Kurallarının en dikkat çeken özelliklerinden biri seri tahkim kurallarının benimsenmiş olmasıdır. Buna göre, taraflar aksini kararlaştırmadıkça, taleplerin tahkim yargılamasının başladığı tarihteki toplam tutarının 300.000 TL’yi geçmediği uyuşmazlıklar seri tahkim kurallarına tabidir. Ancak, söz konusu miktarı geçen talepleri içeren uyuşmazlıklar da, tarafların anlaşması halinde, seri tahkim kurallarına tabi olabilir. Seri tahkimde tarafların tabi olduğu sürelerin olduğu kadar, tahkim yargılamasının toplam süresinin de kısa tutulması amaçlanmıştır. Bu sebeple, seri tahkim yargılaması yapacak olan hakimin tahkim dosyasının kendisine iletilmesinden itibaren üç ay içinde esasa ilişkin karar vereceği düzenlenmiştir.

Devamla, 19.11.2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ile ilgili 2016/25 sayılı Başbakanlık Genelgesi” ile zaman ve para tasarrufu sağlanması ve uyuşmazlıkların etkin, tarafsız, esnek ve gizli bir biçimde milletlerarası standartlarda çözümlenmesi amacıyla kamu kurum ve kuruluşlarının taraf olduğu ulusal ve uluslararası sözleşmeleri söz konusu tahkim yolunun değerlendirilmesi suretiyle akdedilmesi bildirilmiştir. Bu anlamda, çağdaş ve yenilikçi kurallar uygulayarak ulusal ve uluslararası nitelikteki uyuşmazlıkları çözümü için hizmet vermeyi amaçlayan ISTAC’ın önümüzdeki dönemde yaygınlaşacağı ve tercih edileceği değerlendirilmektedir. 

For English Version