YENİ TİP KORONA VİRÜSÜNÜN NEDEN OLDUĞU SALGIN KAPSAMINDA İŞVERENLER TARAFINDAN ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER NELERDİR? 10 Nisan 2020
- İŞVERENLERİN SORUMULULUĞU NEDİR?
Öncelikle İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği kapsamında işveren; sağlık ve güvenliğin korunması ile ilgili önlemlerin alınmasında aşağıdaki genel prensiplere uymak ve riskleri önlemekle yükümlüdür.
İşverenin söz konusu yükümlülüğü, her durum için geçerli olmakla, tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgınının önlenmesi kapsamında da uygulama alanı bulmaktadır.
Ülkemizde de salgın haline gelen bu hastalık kapsamında işveren bu yükümlülüğünü yerine getirirken, aşağıdaki önlemleri alabilecektir.
- EVDEN/UZAKTAN ÇALIŞMA
Hukukumuzda doğrudan “evden çalışma” düzenlemesi bulunmamakla birlikte, İş Kanunu 14. maddesinde “uzaktan çalışma” düzenlemesi mevcuttur. Buna göre uzaktan çalışma; işçinin işveren tarafından oluşturulan organizasyon kapsamında iş görme edimini evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışında yerine getirmesi esasına dayalı olarak kurulan iş ilişkisidir.
Taraflar söz konusu düzenleme kapsamında evden çalışma gerçekleştirebilecektir. Evden çalışma uygulaması ileride iş sözleşmesi kapsamında esaslı bir değişiklik olarak da değerlendirilebileceğinden işçi ve işveren arasında protokol imzalanması ve bu yolla işçinin yazılı şekilde onayının alınması tarafların yararına olacaktır.
- ESNEK ÇALIŞMA SİSTEMİNE GEÇİLMESİ
Kamusal sektörde faaliyete geçen esnek çalışma sisteminin özel sektörde de uygulama alanı bulabileceği değerlendirilmelidir.
Buna göre kamuya ilişkin olarak düzenleme içeren Genelgede; “COVID-19 salgınının ülkemizde yayılımının en aza indirilmesi amacıyla, bu salgınla mücadeleyi ve salgının etkilerinin azaltılmasına yönelik faaliyetleri zafiyete uğratmayacak ve kamu hizmetlerini aksatmayacak şekilde, ihtiyacı karşılayacak kadar asgari sayıda personelin bulundurulması şartıyla çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilir.” ifadeleri yer almıştır.
Bu kapsamda özel sektörde de alınabilecek önlemler, vardiyalı çalışma, belli sıralarda evden çalışma, nöbet sistemi ve mesai saatlerindeki değişiklikler şeklinde olabilecektir.
- ÇALIŞANA YILLIK İZİN KULLANDIRILMASI
Uygulamada her ne kadar yıllık izin kullanımları işçi tarafından gelen talep ile belirli tarihlerin belirlenmesi suretiyle gerçekleşse de mevzuatta bu hususla ilgili net bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği incelendiğinde, yıllık izin dönemlerinin belirlenmesi işverenin yönetim yetkisi altında olduğu sonucu da ortaya çıkmaktadır.
Bu kapsamda işveren tarafından, Covid-19 salgınına karşı alınacak önlemler kapsamında işçilerin yıllık izin kullanmalarını talep edebileceği sonucu çıkartılabilecektir.
- ÇALIŞANA ÜCRETSİZ İZİN KULLANDIRILMASI
İş Kanunu ve diğer mevzuatlar kapsamında ücretsiz izin ile ilgili ayrıntılı düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir. Bu durumda ücretsiz izin kullanımı ile ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklarda Yargıtay tarafından verilen kararlar belirleyici olmaktadır. Söz konusu kararlar incelendiğinde ise; işveren tarafından ancak işçinin onayı olması durumunda ücretsiz izin kullandırabileceği ortaya çıkmaktadır
Öte yandan, belirtmek gerekir ki, 17.04.2020 tarihli ve 31102 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yeni Koronavirüs (Covıd-19) Salgınının Ekonomik Ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile İş Kanunu’na eklenen Geçici Madde 10 uyarınca, işverenlere geçici süre ile ücretsiz izin kullandırma hakkı tanınmıştır. Bu kapsamda işverenler, 17.04.2020 tarihinden itibaren 3 ay süreyle işçilerine kısmen veya tamamen ücretsiz izin kullandırabilecektir. Bu kapsamda işçinin haklı nedenle fesih iddiasında bulunması mümkün değildir.
