YABANCILARIN MİRAS HAKKI 11 Ekim 2022
Yabancı devlet vatandaşları Türkiye’de mirasçı olabilir mi?
Yabancı devlet vatandaşı olmak, Türkiye’de mirasçı olmaya engel teşkil etmemektedir. Buna karşın mirasçının malları edinimi için yabancı kişilerin mirasçılık sıfatına haiz olup olmadıklarının belirlenmesi şarttır. Bunun için Türk Mahkemelerinden mirasçılık belgesi alınması gerekmektedir.
Mirasçılık durumunda hangi hukuk uygulanır?
MÖHUK m. 20 uyarınca mirasa konu mal Türkiye’de bulunan bir taşınmazsa, doğrudan Türk Hukuku; mirasa konu mal Türkiye’de bulunan bir taşınır mal varlığı ise (para, araç ve diğer menkul değerler gibi) ölen kişinin milli hukuku uygulanacaktır. Bunlara ek olarak mirasın açılmasına, kazanılmasına ve paylaştırılmasına ilişkin hükümler ise terekenin bulunduğu ülke hukukuna tabi olacaktır. Vasiyetname yazılması durumunda ise iki farklı alternatif bulunmaktadır. Buna göre vasiyetname yazılması durumunda:
• Vasiyetnamenin yapıldığı ülke hukuku uygulanabilir,
• Ölenin milli hukuku uygulanabilir.
Yabancı devlet vatandaşı murisin Türkiye’deki taşınırlarının yabancı devlet vatandaşı kişiler tarafından kazanımı mümkün müdür? Hangi yol izlenmelidir?
MÖHUK m. 20 uyarınca, mirasçılık durumunda uygulanacak hukuk miras bırakanın milli hukukudur. Buna göre miras bırakanın Türk vatandaşı olmaması durumunda, taşınır mal varlıkları için miras bırakanın ölmeden evvel tabi olduğu milli hukuk uygulanacaktır.
Miras bırakan ve yabancı mirasçılarının Türkiye’de yer alan nüfus kayıtlarında herhangi bir kayıtları bulunmaması durumunda, mirasçıların malları kazanabilmesi için, ölen kişinin vatandaşı olduğu ülke mahkemeleri veya o ülke nüfus müdürlükleri tarafından düzenlenmiş ve yabancı kişinin murisin mirasçısı olduğunu gösterir belgeler ile birlikte Türk Mahkemeleri’nden mirasçılık belgesi talebinde bulunmaları gerekmektedir.
Türk Hukuku’nda yalnızca kesin nitelikteki yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi mümkün olduğundan yabancı ülke mahkemeleri ya da nüfus müdürlükleri tarafından düzenlenmiş ve yabancı kişinin soy bağını ispatlayan ilam ya da evraklar Türkiye’de tanıma ve tenfiz işlemlerine konu edilemeyecek ve doğrudan bu belgeler ile kişilere mirasçılık belgesi verilmeyecektir. Ancak bu belgeler Türk Mahkemeleri nezdinde yabancı kişiler tarafından mirasçılık belgesi talep edildiğinde ispat aracı olarak kullanılabileceklerdir. MÖHUK m. 43 uyarınca mirasa ilişkin davalar ölenin Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde, son yerleşim yerinin Türkiye’de olmaması durumunda ise terekeye dâhil malların bulunduğu yer mahkemesinde görülecektir.
Türk vatandaşı murisin taşınırlarının yabancılar tarafından kazanımı mümkün müdür?
Muris Türk vatandaşı ve mirasçıları yabancı ise hem taşınır hem taşınmazlar için Türk hukuku uygulanacaktır. Buna ek olarak vatandaşlık sürecinde nüfus kayıtları oluşturulacağından, kayıtlara eklenen kişilerin mirasa hak kazanabilmesi için ek bir süreç işletilmeyecektir. Fakat tüm mirasçıların kayıtlara eklenmemiş olması durumunda, kayıtlarda bulunamayan mirasçının yukarıda anlatılana benzer bir şekilde, mirasçılık belgesi için Türk Mahkemelerine başvurması gerekecektir.
Taşınmazların yabancı mirasçılar tarafından kazanımı mümkün müdür?
Mirasçının yabancı ülke vatandaşı olması durumunda, taşınmazı miras yoluyla edinebilmesi için Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen bir ülke vatandaşı olması gerekmektedir. Mirasçının bu listede yer almayan bir ülkenin vatandaşı olması durumunda, o yabancının taşınmazı miras olarak edinmesi mümkün değildir. Bu nedenle eğer ki muris vatandaşlık kazanımından öldüğünde Türkiye’de bir taşınmaza sahipse, bu taşınmaz ancak ve ancak listede yer alan ülkelerden birinin vatandaşı olunması durumunda miras edinilebilir.
Taşınmazı Miras Yoluyla Edinemeyen Yabancı Ülke Vatandaşı Mirasçılar Taşınmazın Satılması Durumunda Satış Bedeline Hak Kazanabilirler Mi?
Bakanlar Kurulu tarafından 2012 yılında düzenlenen listede yer alan 183 ülke haricinde bir ülke vatandaşı olan yabancı mirasçı Türkiye’de bulunan taşınmazın mülkiyetini edinemese de söz konusu taşınmazın satılması durumunda satış bedeli üzerinde hak sahibi olacaktır.
