Kamu İhale Sözleşmelerinde Tasfiye Talepli Başvurular İçin Son Tarih Yaklaşıyor 12 Mart 2019
Ülkemizde son yıllarda yaşanan ekonomik sıkıntılar ve döviz kurlarında meydana gelen değişiklikler neticesinde imalat fiyatlarında yaşanan beklenmeyen artış nedeniyle yapımını üstlendikleri kamu ihale sözleşmelerine devam etmekte zorlanan yüklenicilere mevcut sözleşmeleri tasfiye etme veya devretme hakkı tanındı.
18.01.2019 tarihli ve 30659 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren 7161 No’lu Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na eklediği (“4735 sayılı Kanun”) Geçici Madde 4 ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre yapılan ihalelerde 18.03.2019’a kadar idareye yazılı başvuruda bulunan yüklenicilerin belirli şartların varlığı halinde sözleşmelerini tasfiye etmeleri veya devretmeleri mümkün hale geldi.
Buna göre, imalat girdilerinin fiyatlarında beklenmeyen artışlar meydana gelmesi nedeniyle sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ifa etmesi kendisinden beklenemeyecek olan yapım işleri yüklenicisi, 18.01.2019 tarihinden itibaren 60 gün içinde idareye başvurarak sözleşmenin tasfiye edilmesini veya üçüncü bir kişiye devredilmesini talep edebilir.
Söz konusu talebin kabul edilebilmesi için öncelikle, sözleşme konusu işin ihalesinin 31.08.2018 tarihinden önce yapılmış olması ve sözleşmenin 18.01.2019 tarihi itibariyle devam ediyor olması gerekmektedir.
4735 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde 4 uyarınca öngörülen haktan yararlanabilmek için aranan bir diğer şart, yüklenici tarafından yapılan başvurunun idare tarafından onaylanmasıdır. Düzenleme, idare tarafından yapılacak incelemede Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın görüşünün alınacağını ifade etmekteyse de, gerek idare gerekse Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yapılacak değerlendirmenin esaslarına ilişkin herhangi bir açıklık barındırmamaktadır.
Bununla birlikte, söz konusu düzenlemenin yüklenici maliyetlerinde meydana gelen artış nedeniyle yapıldığı göz önüne alındığında, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından verilecek görüş ve ihale makamı idare tarafından verilecek onayın temel noktasının beklenmeyen fiyat artışlarının yapım işine etkisi olacağı değerlendirilmektedir.
Öte yandan, 4735 sayılı Kanun, yapım işleri sözleşmesinin Geçici Madde 4 kapsamında tasfiye edilmesi veya devredilmesi halinde yüklenicinin yalnızca, fesih veya devir tarihine kadar gerçekleştirdiği imalatları talep edebileceğini düzenleme altına almıştır.
Bu kapsamda, gerek tasfiye veya devir talebinin idare tarafından onaylanması gerekse tasfiye veya devir halinde o güne kadar gerçekleştirilen imalat bedellerinin talep edilebilmesi için, idareye yapılacak başvuru ile birlikte yüklenicinin talep tarihine kadar tamamladığı imalatların bedeli, henüz tamamlanmayan imalat kalemlerinin neler olduğu ve henüz tamamlanmayan imalatlar bakımından imalat girdi fiyatlarındaki artışın etkisinin net bir şekilde ortaya koyulması önem arz etmektedir.
Söz konusu hesaplamaların yapılmasında, teklif birim fiyatlı işler ve anahtar teslim götürü bedel işler bakımından ayrı ayrı değerlendirme yapılması gerekmektedir. Zira teklif birim fiyatlı işlerde iş kalemi, birimi ve miktarı idare tarafından hazırlanmış birim fiyat cetvelinde belirtilmiş olduğundan, gerek fesih veya devir tarihine kadar yüklenici tarafından tamamlanan imalat bedelleri gerekse imalat girdi fiyatlarında gerçekleşen artışın henüz tamamlanmayan imalatlara etkisi söz konusu birim fiyat cetveline göre hesaplanacaktır. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde ise, yüklenici işi toplam bedel üzerinden gerçekleştirmeyi taahhüt ettiğinden, tasfiye veya devir talebi ile birlikte uygulama projeleri, mahal listeleri ve pursantaj oranları listesinde bulunan imalat kalemlerinin her biri için tamamlanan ve tamamlanmayan imalatlar bakımından ayrı ayrı hesaplama yapılmalıdır.
Son olarak, sözleşmenin üçüncü kişiye devrinin talep edildiği hallerde, ilk ihaledeki şartların devir alacak kişi tarafından devir tarihi itibariyle sağlanması gerektiğinden, devir taleplerinin onaylanması için bu hususun ayrıca incelenmesi gerekmektedir. Ancak, yüklenimi ortak girişim tarafından yürütülen sözleşmelerde ortaklar arasında yapılacak devirlerde ayrıca ilk ihaledeki şartlar aranmayacaktır.
Özetle, piyasa koşullarında oluşan beklenmedik değişimler nedeniyle taraf oldukları yapım sözleşmelerine devam etmekte zorlanan yüklenicilerin, 18.03.2019 tarihine kadar ilgili idareye tasfiye veya devir taleplerini iletmeleri, söz konusu taleplerin olumlu sonuçlanabilmesi için ise, aranan şartların sağlanıp sağlanmadığının mutlak suretle kontrol edilmesi gerekmektedir.
For English Version
