Tahkim Sözleşmesi Mevcudiyetinde Dava Şartı Olarak Arabuluculuk Söz Konusu Mudur ? 23 Eylül 2019

Tahkim sözleşmesi, kişiler arasında ortaya çıkmış veya çıkabilecek olan uyuşmazlıkların, olağan devlet yargısı yerine, hakemler tarafından çözülmesi amacıyla taraflar arasında yapılan anlaşmayı ifade eder. Başka bir ifade ile bir hak üzerinde uyuşmazlığa düşmüş olan iki tarafın, bu uyuşmazlığın özel kişiler tarafından incelenip karara bağlanması konusunda anlaşmalarına tahkim denir[1].  

Tarafların tahkim yoluna müracaat edebilmeleri için aralarında bir tahkim sözleşmesinin bulunması gerekir. Bu noktada taraflar arasında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlıkların tahkim yolu ile çözümlenmesine ilişkin irade açıklaması, tahkim sözleşmesinin kurucu unsurlarındandır. Adli yargıya alternatif bir uyuşmazlık çözüm mekanizması olan tahkim özellikle uluslararası ticari işlemlerde en yaygın tercih edilen yöntemdir.

19.12.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun (“7155 sayılı Kanun”) ile Türk Ticaret Kanunu’na (“TTK”) 5/A maddesi eklenmiştir. Yeni düzenleme ile konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı haline getirilmiştir. 01.01.2019 tarihi itibari ile ticari alacak ve tazminat talepleriyle dava açmadan önce zorunlu hale gelen dava şartı olarak arabuluculuk müessesesi ile mahkemeler nezdindeki dosya yükününün hafifletilmesi ve adil sonuca hızlı ulaşmak amaçlanmıştır.

Dava şartı olarak arabuluculuğun tahkime etkisi ise 7155 sayılı Kanun’un “Dava şartı olarak arabuluculuk” başlıklı 18/A maddesinde açıklığa kavuşturulmuştur. 18/A maddesinin 18. fıkrası uyarınca “Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz”. Dolayısıyla, taraflar arasında tahkim sözleşmesinin bulunduğu hallerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacaktır. Ancak, taraflar isterlerse ihtiyari olarak arabuluculuk yoluna başvurabileceklerdir. Bununla birlikte, taraflar arasında tahkim sözleşmesi bulunmasına rağmen, uyuşmazlığın çözümü için mahkemede dava açılması durumunda, uyuşmazlığın dava şartı olarak arabuluculuk kapsamında olması halinde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanacaktır.

For English Version :

http://www.kasaroglu.av.tr/en/Is-Mediation-As-A-Cause-Of-Action-Subject-To-Entity-Of-Arbitration-Agreement