MARKA DEVRİ NASIL YAPILIR? 4 Şubat 2025

Türk Hukukunda Marka Devri

Markalar, bir işletmenin kimliğini oluşturan, mal ve hizmetlerini ayırt etmeye yarayan önemli ekonomik değerlerdir. Türk Hukukunda marka devri, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (‘‘SMK’’) ile düzenlenmiştir.  Marka devrinin belirli usul ve şartlar altında yapılması gerekir; aksi takdirde devir işlemi geçersiz kabul edilir. Bu yazıda, marka devri sürecine dair önemli ayrıntılar ele alınacaktır.

Tescilli ve Başvurusu Yapılmış Markaların Devri

Türkiye'de, tescili tamamlanmış veya başvurusu yapılmış markalar, üçüncü kişilere bir marka devir sözleşmesi ile devredilebilir. Marka devri, noter huzurunda yapılan devir sözleşmesinin Türk Patent ve Marka Kurumu (‘‘TPMK’’) siciline müracaat edilmesiyle resmiyet kazanır. Kurumca devir işlemi sicile kayıt edilir ve bültende yayınlanır. Devralanın talebi ve gerekli ücretin ödenmesi halinde yeni hak sahibi adına Tescil Belgesi düzenlenir.

Marka Devrinin Aşamaları

Marka devrinin geçerli sayılabilmesi için belirli şartların yerine getirilmesi gerekmektedir:

1. Yazılı Sözleşme Gerekliliği: Marka devri, yazılı bir sözleşme ile yapılmalı ve noter onayı ile resmileştirilmelidir. SMK madde 148 uyarınca noter onayı, devir işleminin geçerlilik şartıdır. Bu şartın sağlanmadığı durumlarda devir işlemi geçersiz kabul edilir.
2. Noter Onayı: Marka devir sözleşmesi, tarafların imza yetkilileri veya vekaletname ile atadıkları vekiller tarafından noter huzurunda imzalanır. Noter onayı, taraflar arasında sözleşmenin kurulmuş olması için yeterlidir; ancak devrin üçüncü kişilere karşı hüküm ifade edebilmesi için marka devrinin TPMK’ye kaydettirilmesi şarttır.
3. Türk Patent ve Marka Kurumu’na Bildirim: Devir işleminin üçüncü kişilere karşı hüküm ifade edebilmesi için marka devrinin TPMK’ye kaydedilmesi zorunludur. Kaydın yapılabilmesi için Kuruma dilekçe, noter tasdikli devir sözleşmesi örneği sunulmalı ve devir kayıt ücreti ödenmelidir.
4. Sicile Kayıt: Devredilen markanın sicile kaydedilmesi, yeni marka sahibinin haklarını güvence altına almak için önemlidir. Sicile kaydedilmeyen devir işlemleri, iyi niyetli üçüncü kişilere karşı hüküm doğurmaz.

Marka Devir Sözleşmesi İçeriği

Marka devir sözleşmesi, tarafların hak ve yükümlülüklerini belirten bir anlaşmadır ve sicile kaydedilebilmesi için bazı temel unsurları içermelidir. Sözleşmede belirtilmesi gereken başlıca hususlar şunlardır:

• Devreden ve Devralan Tarafların Kimlik Bilgileri: Tarafların kimlik bilgileri (isim, adres ve vergi numaraları) net olarak ifade edilmelidir.
• Marka Bilgileri: Devre konu markanın başvuru veya tescil numarası ve tescil tarihi belirtilmelidir.
• Devir Bedeli: Markanın devri karşılığında ödenecek bedel, sözleşmede açıkça yer almalıdır.
• Devir Kapsamı: Kısmi devir durumunda, devredilecek mal veya hizmetlerin listesi sunulmalıdır. Sözleşmede bu bilgi eksikse markanın temsil ettiği tüm mal ve hizmetlerin devredildiği kabul edilir.

Kısmi veya Tam Marka Devri

SMK m. 148/6 uyarınca, markalar tescilli oldukları mal ve hizmetlerin tümü için devredilebileceği gibi yalnızca bir kısmı için de devredilebilir. Markanın kısmi olarak devredilmesi durumunda, hem devreden hem de devralan taraf markayı farklı mal ve hizmetler için kullanabilir. Ancak, devredenin diğer benzer markalarının da devralan ile yapılacak anlaşmalarda dikkate alınması, gelecekte olası hukuki sorunların önüne geçilmesi açısından önemlidir.

Ticari İşletme ile Birlikte Marka Devri

Marka, malvarlığına dahil olduğu işletmeden bağımsız olarak devredilebileceği gibi, ticari işletme ile birlikte de devredilebilir. Ticari işletme devri yazılı yapılmalı ve sicile tescil edilmelidir (TTK m. 11). Ticari işletme ile birlikte yapılan devirlerde ayrıca markanın devri için ayrı bir sözleşmeye gerek yoktur.

Mahkeme Kararı veya Ticari İşletme ile Birlikte Devir Durumları

Markanın mahkeme kararıyla devri veya ticari işletme ile birlikte devri durumunda yazılı bir devir sözleşmesi şart değildir. Bu durumda, devralan taraf markanın tüm haklarını kendiliğinden kazanır.

Markanın Devri Sonrası Hak ve Yükümlülükler

Marka devrinin sicile kaydedilmesiyle birlikte devreden, devrettiği marka üzerinde hiçbir hak talep edemez. Örneğin, devredilmiş bir markaya dair lisans gelirleri devreden tarafından artık kabul edilemez. Marka devrinin sicile kaydedildiği tarihte, yeni hak sahibi markanın tüm hak ve yükümlülüklerini üstlenir.

Sonuç

Türk hukukunda marka devri, belirli yasal düzenlemelere tabidir ve bu işlemlerin kanunda öngörülen usule göre yapılması, hem devreden hem de devralan açısından büyük önem taşır. Özellikle, marka devri sürecinin noter onayı ile yapılması, devir işleminin sicile kaydedilmesi ve vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmesi gibi aşamalar, devir işleminin geçerliliği açısından kritik noktalardır. Markanın değeri göz önüne alındığında, bu işlemlerin her adımında hukuki destek almak, taraflar için sağlıklı bir süreç yönetimi sağlayacaktır.