İlgili Kişilerin Açık Rızası Alınmadan Reklam Bildirimi Gönderen Firmaları Hangi Tür Yaptırımlar Bekliyor ? 20 Aralık 2018
Kişisel Verilerin Korunması Kurumu (“Kurum”) 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“KVKK”) hükümlerine aykırı olarak, ilgili kişilerin rızası alınmadan e-posta adreslerine veya SMS ile cep telefonlarına reklam bildirim gönderilmesi ve arama yapılmasına ilişkin şikâyetlerin artması üzerine 01.11.2018 tarihli ve 30582 sayılı Resmi Gazete’de 16.10.2018 ve 2018/119 sayılı ilke kararı (“İlke Karar”) yayımlamıştır.
İlke Karar ile reklam içeren iletileri paylaşmak isteyen veri sorumlularının veya bu verileri işlemek isteyen veri işleyenlerin KVKK’nın 5. maddesinde yer alan şartları yerine getirme zorunluluğu vurgulanmıştır. KVKK’nın 5. Maddesine göre kişilerin açık rızası olmaksızın kişisel veriler işlenemez. İlgili maddenin devamında düzenlenen açık rızanın aranmadığı istisna halleri aşağıdaki şekilde sıralanmıştır:
- Kanunlarda açıkça verilerin işlenebileceğinin öngörüldüğü hallerde
- Fiili imkânsızlar nedeniyle rızası alınamayan veya rızasına hukuken geçerlilik tanınmayan kişinin kendisinin veya başka bir kişinin hayatı veya beden bütünlüğünün zorunlu olduğu hallerde
- Bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan doğruya alakalı olmak kaydıyla, taraflara ait kişisel verilerin işlenmesinin zorunlu olduğu hallerde
- Veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirmesi için zorunlu olduğu hallerde,
- İlgili kişinin kendisi tarafından verinin alenileştirildiği hallerde
- Bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için gerekli olan hallerde
- İlgi kişinin temel hak ve özgürlüklerine halel getirmemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için kullanıldığı hallerde
İlke Karar ile KVKK’nın 5. maddesindeki şartlar sağlanmadan e-posta veya SMS göndermek veya arama yapmak suretiyle reklam içerikli ileti yönlendiren veri sorumluları ile bu verileri kullanan veri işleyenlerin söz konusu faaliyetleri KVKK madde 15/7 uyarınca derhal durdurması gerektiği bildirilmiştir.
Öte yandan, e-posta adreslerine veya SMS ile cep telefonlarına reklam bildirimi gönderilmesi ve arama yapılmasına ilişkin olarak KVKK hükümlerinin yanı sıra Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik (“Yönetmelik”) ve Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (“ETK”) hükümleri de göz önünde bulundurulmalıdır.
ETK ’nın 6. maddesine göre elektronik iletiler alıcılara ancak önceden onayları alınmak kaydıyla gönderilebilir. Bu onay yazılı veya her türlü elektronik araç kullanarak alınabilir. Yönetmeliğin 5. maddesine göre ise hizmet sağlayıcının mal ve hizmetlerini tanıtmak, pazarlamak, işletmesini tanıtmak ya da kutlama ve temenni amacıyla gönderdiği elektronik iletiler için önceden yazılı onay alınmalıdır. Alınan onay, reddetme hakkı kullanılıncaya kadar geçerlidir.
Dolayısıyla, her ne kadar yukarıda yer verilen düzenlemeler KVKK hükümlerine paralel olarak açık rıza arıyor ise de; reklam içerikli ileti gönderilmesi ve kişisel verilen işlenmesi hususlarında, ilgili düzenlemelere uygun olarak rızaların ayrı ayrı edinilmesi gerekmektedir. Uygulamada rıza alınırken iki durumun tek bir başlık altında toplandığı ve rızanın her iki konu için birlikte alındığı görülmekte ise de; kişisel verilerin işlenmesi ve aktarılması hususu ile ileti gönderimi için gerekli rızanın ayrı ayrı edinilmesi büyük önem arz etmektedir.
İlke Kararda belirtilen bir başka husus ise KVKK’nın 12. maddesi uyarınca veri sorumlusunun kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini ve kişisel verilere hukuka aykırı olarak erişilmesini önlemek için her türlü idari ve teknik önlemleri alması gerekliliğidir. Kişisel veriler kendi adına başka bir gerçek ya da tüzel kişi tarafından işleniyorsa, veri sorumlusu bu kişilerle birlikte müştereken sorumludur. Bu yükümlülüklerin ihlali halinde ise veri sorumlusu veya veri işleyicisi aleyhine 15.000 Türk Lirasından 1.000.000 Türk Lirasına kadar idari para cezasına hükmedilecektir.
Öte yandan, İlke Karar ile, reklam içerikli iletilerin gönderildiği alıcıların verilerinin hukuka aykırı elde edildiği durumlarda, Türk Ceza Kanunu’nun 136. maddesinde düzenlenen “Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verme veya Ele Geçirme” suçuna aykırılık dolayısıyla, ilgili veri sorumluları hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulacağı belirtilmiştir.
Bu kapsamda, KVKK’nın 5. maddesinde düzenlenen istisnalar saklı kalmak kaydıyla, ilgililerin açık rızası alınmadan gönderilen reklam içerikli iletilere ilişkin olarak veri sorumluları ve veri işleyenler hakkında cezai soruşturma başlatılması ve 1.000.000 Türk lirasına kadar idari para cezası gibi ciddi yaptırımlarla karşılaşılacaktır. Bu yaptırımlara maruz kalmamak adına ilgili kişilerden alınan rızanın açık ve hukuken geçerli olması konusunda son derece dikkatli olunmalı ve mutlak suretle bir hukukçudan destek alınmalıdır.
For English Version
