Kefalet Sigortası Kapsamında Düzenlenen Kefalet Senedinin Banka Teminat Mektubundan Farkları Ve Avantajları 21 Ağustos 2019
Son yıllarda yapılan düzenlemelerle hayatımıza giren ve kefalet sigortaları kapsamında düzenlenen kefalet senetleri, banka teminat mektuplarının muadili olarak kabul edilmekte ve alternatif bir proje finansmanı yöntemi olarak gittikçe yaygınlaşan bir şekilde kullanılmaktadır.
Banka teminat mektupları ile banka, borçlu ile alacaklı arasındaki borç ilişkisinden doğan borcun borçlu tarafından ifa edilmemesi halinde teminat mektubunda belirtilen ücreti alacaklıya ödemeyi taahhüt etmektedir.
Kefalet sigortası uygulamasında da benzer şekilde; sigorta şirketi, sigorta ettirenin alacaklıya olan borcunu ifa etmeme rizikosunu üstlenmektedir. Fakat kimi noktalarda banka teminat mektubu ve kefalet senedi arasında farklılıklar bulunmakta ve kefalet senedi uygulamasının avantajları söz konusu olmaktadır.
- Kefalet Senedi ve Banka Teminat Mektubu Arasındaki Farklar
Hukuki Nitelik Bakımından
Mevzuatta açık bir düzenleme olmamakla birlikte doktrinde kabul edilen genel görüş banka teminat mektuplarının hukuki niteliğinin garanti sözleşmesi olduğu yönündedir. Buna karşın kefalet sigortası, sui generis bir teminat sözleşmesidir.
Def’i ve İtirazlardan Yararlanma Bakımından
Banka teminat mektubunun ilk talepte ödeme kaydı içermesi halinde, muhatabın bankaya başvurmasıyla borçluya ait def’i ve itirazları ileri sürmeksizin banka ödeme yapmakla yükümlüdür. Şartsız ve görüldüğünde ödenecek şekilde düzenlenen kefalet senetlerinde de durum aynıyken, kefalet senedinin şarta bağlı olarak düzenlenmesi durumunda sigortacı riskin gerçekleşip gerçekleşmediğini inceleyebilir ve borçluya ait def’i ve itirazları ileri sürülebilir.
Borcun İfa Edilme Şekli Bakımından
Her iki teminat türünde de bakım/onarım, ihaleye katılım, performans gibi teminat türleri söz konusu olabilmektedir. Bu noktada teminat altına alınan rizikoların benzer olduğu söylenebilse de, borcu ifa şekli yönünden farklılıklar mevcut olabilmektedir. Banka, borucunu mektupta belirtilen bedeli ödeyerek ifa etmektedir. Fakat sigortacı, örneğin kefalet sigortası kapsamında düzenlenen performans senedinde işi başkasına tamamlatmayı taahhüt etmiş olabilir ve borcun ifası için işi başkasına yaptırması gerekmektedir.
Denetleyen Otorite Bakımından
Teminatı sunan makamları denetleyen otoriteler birbirinden farklıdır. Bankalarca düzenlenen banka teminat mektupları BDDK’nin denetimine tabi iken kefalet senetleri sigorta şirketleri tarafından düzenlendiği için Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın denetimine tabidir.
- Kefalet Senedinin Avantajları
İlk olarak; kefalet senedi bilançoda borç olarak görünmemesi ve kredi limitini etkilememesi yönünden banka teminat mektubuna göre daha avantajlı görülmektedir. Bu sayede banka teminat mektubuna ayrılan kredi limitinin başka ihtiyaçlar için kullanılması mümkün olmaktadır.
İnşaat projeleri için düzenlenen banka teminat mektuplarında müteahhidin genellikle mali yeterliliği incelenirken şarta bağlı olarak düzenlenen kefalet senetlerinde; mali yeterlilik, şirket büyüklüğü ve tamamlama kapasitesi gibi durumlar ayrı ayrı incelenir ve bu sayede müteahhidin teknik yeterliliğinin varlığı karineten kabul edilir.
Nihayet; şarta bağlı olarak düzenlenen kefalet sigortasında ödenecek olan prim, teminat mektubu için ödenecek komisyona oranla daha azdır.
